Er zijn bands die één album maken en daarmee voor altijd de geschiedenis ingaan. American Football is zo’n band. Hun debuutplaat uit 1999 werd in vier dagen door een stel studenten in Illinois opgenomen en werd de hoeksteen van het Midwest-emo-genre en heeft generaties luisteraars gevormd. Dat de band ruim twee decennia later nog steeds muziek maakt die die erfenis niet alleen draagt maar ook uitbreidt, is op zijn minst opmerkelijk.
LP4, officieel de vierde zelfgetitelde plaat van Mike Kinsella, zijn broer Nate, gitarist Steve Holmes en drummer Steve Lamos, is hun meest ambitieuze werk tot nu toe. Nadat een langdurige pauze was ingetreden door de pandemie en een tijdelijk vertrek van Lamos, vonden de vier heren de weg terug naar elkaar en naar de studio in Stinson Beach, Californië. Producent Sonny DiPerri, bekend van onder anderen My Bloody Valentine en M83, begeleidde de opnames en geeft het album een klank die tegelijk intiem en wijd voelt.
De thematiek is alles behalve licht. De label omschrijft LP4 als ‘unflinchingly heavy’, en dat klopt: echtscheiding, verslaving, schaamte en de vraag of er iets te redden valt. Kinsella schrijft hier opener en directer dan ooit. Openingstrack ‘Man Overboard’ zet de toon met een gestapelde textuur van schimmerende gitaren en vibrafoon, die de band de afgelopen albums steeds nadrukkelijker is gaan inzetten. De karakteristieke twinkelende gitaarlijnen zijn er nog, maar geplaatst in een breder en warmer orkestraal kader.
‘No Feeling’, met gastvocals van Brendan Yates van Turnstile, toont hoe ver American Football hun geluid hebben uitgerekend zonder de kern los te laten. ‘Blood on My Blood’ nodigt Caithlin De Marrais van Rainer Maria uit voor een duet dat het thema van het gegenereerde trauma verder verdiept. De samenwerking voelt niet als een trucje maar als een noodzaak, alsof het verhaal twee stemmen nodig had om volledig verteld te kunnen worden. ‘Wake Her Up’, met de jonge shoegaze-artieste Wisp, is het meest verrassende moment op de plaat: hier kiest de band bewust voor iets minder donkers, met een bijna dromerig gevoel dat als tegenwicht dient voor de rest van het album.
Het sluitstuk ‘No Soul to Save’ rondt het geheel af met een stilheid die lang nawerkt. Geen grote gebaren, geen drama voor de galerij, alleen de rustiger wordende ontknoping van een plaat die alles zorgvuldig op zijn plek heeft gelegd.
LP4 is geen makkelijke plaat voor wie de band niet kent, maar wie de tijd neemt, ontdekt een werk dat zowel de grenzen van het genre als de eigen grenzen van de bandleden aftast. Het is een document van muzikanten die ouder zijn geworden maar niet zijn gestopt met zoeken. En dat zoeken, dat is precies wat American Football de moeite waard maakt. (8/10) (Polyvinyl Record Co.)