In de zomer van 1990 kon je er bijna niet omheen. Op de radio, in de discotheek, op de muziekzender, in de winkel: overal klonk dezelfde bas, dezelfde schaterlach, dezelfde stem die je opdroeg om te dansen. ‘Groove Is in the Heart’ was een nummer dat klonk alsof iemand een hele platenkast in een blender had gegooid en er iets onweerstaanbaars uit had laten komen. Funk uit de jaren zeventig, de strakke beat van house, de swing van hiphop en een flinke portie speelsheid.
Het succes was enorm. Het nummer werd een nummer 1 op de dansclublijsten van de Verenigde Staten en Canada, een nummer 1 in Australië en Luxemburg, en een top vijf hit in Amerika en het Verenigd Koninkrijk. Dat laatste is bovendien een verhaal op zich, want de eerste plek in het Verenigd Koninkrijk glipte op het allerlaatste moment door de vingers, op een manier die tot een officiële regelwijziging leidde.
Daarachter zit een groep die in geen enkel hokje paste. Een zangeres met een kleurrijke stijl, een DJ die in Kyiv was geboren en een DJ uit Japan ontmoetten elkaar in de clubs van New York en bouwden een geluid dat evenveel van de straat als van de platenkast kwam. Dit is het verhaal van een perfecte popsong, van de mensen die hem maakten en van de vraag waarom dezelfde groep na deze ene wereldhit zo snel weer uit het zicht verdween.
Deee-Lite
De groep begon in 1986 in New York als duo. Zangeres Lady Miss Kier, geboren als Kierin Kirby in Youngstown in de Amerikaanse staat Ohio, ontmoette Supa DJ Dmitry, geboren als Dmitry Brill in Kyiv, destijds onderdeel van de Sovjetunie. Samen traden ze elke maand op in clubs in het centrum van de stad. In 1987 kocht Kier een sampler van het merk Akai, een apparaatje waarmee je stukjes geluid uit oude platen kunt opnemen en opnieuw kunt afspelen. Dat veranderde hun muziek totaal. Het was het begin van een werkwijze die ze later Sampladelic zouden noemen, ook de naam van hun productiebedrijf.
In 1988 stuurde de Japanse DJ Towa Tei, geboren in Yokohama, een zelfgemaakte demo naar het duo. Ze merkten dat hij net als zij geboeid was door de combinatie van funk en techno, en nodigden hem uit om mee te doen. Zo ontstond het trio. Kier schreef de teksten en de melodieën, Dmitry speelde gitaar, toetsen en bas, en Towa verzamelde de samples en grooves waarmee de nummers werden opgebouwd. Kier ontwierp bovendien zelf de posters, flyers en hoezen, waardoor de groep ook visueel een eigen wereld kreeg.
Die wereld was open en bont. Ze speelden in hiphopclubs en houseclubs, in homoclubs en in gewone uitgaansgelegenheden, en op het New Yorkse dragfestival Wigstock. Ze traden op in het voorprogramma van De La Soul en de Jungle Brothers. Het publiek was gemengd in elk opzicht, en dat zat ook in de naam: Deee-Lite is een bewust verkeerd gespelde versie van het Engelse woord voor genot.
Een belangrijke wending kwam toen Bootsy Collins zich bij de opnamen aansloot. De bassist die groot werd in de band van James Brown en later in de wereld van Parliament en Funkadelic bracht de groep in contact met de blazers Fred Wesley en Maceo Parker, en met toetsenist Bernie Worrell. Zo kreeg een groep die opgroeide met samples ineens ook een stel echte funklegendes in de studio. Collins hielp later bovendien met het samenstellen van de band waarmee ze op tournee gingen.
De groep tekende bij Elektra Records en bracht in 1990 het album ‘World Clique’ uit. De rest van het verhaal volgt hieronder, maar één ding staat al vast: Deee-Lite scoorde zes nummers 1 op de Amerikaanse dansclublijst, verspreid over een carrière van slechts enkele jaren. Later bleek dat die hitreeks bijna volledig in de clubs bleef hangen, terwijl het grote publiek vooral dat ene nummer van 1990 onthield.
Groove Is in the Heart
Het nummer ontstond al eind jaren tachtig en werd in 1989 al live gespeeld, lang voordat de definitieve versie in 1990 werd opgenomen. De basis is een bouwwerk van samples. De pompende baslus komt uit ‘Bring Down the Birds’, een instrumentaal stuk van Herbie Hancock uit de filmmuziek van ‘Blowup’. De drums en de opbouw van de break met het glijfluitje komen uit ‘Get Up’ van Vernon Burch. Bovenop die fundering zette Kier haar zang. Bootsy Collins deed de uitroepen op de achtergrond, een rapper van de groep A Tribe Called Quest zorgde voor het rapcouplet in het midden, en Fred Wesley en Maceo Parker leverden de blazers.
Het resultaat is geen kopie van iets bestaands. Het nummer beweegt moeiteloos tussen funk, house, hiphop en disco, zonder dat het ooit zwaar of serieus wordt. De muziekpers was in 1990 massaal overtuigd: een Brits muziekblad en een Amerikaanse jaarlijkse peiling onder critici kozen het tot beste single van het jaar, en een ander Brits blad zette het bovenaan zijn jaaroverzicht.
De videoclip droeg veel bij aan die uitstraling. Regisseur Hiroyuki Nakano plaatste de bandleden en vooral Kier in een psychedelische wereld die rechtstreeks uit de jaren zestig leek te komen, met felle kleuren, dansende figuren en veel humor. De clip werd in 1991 genomineerd voor meerdere MTV Video Music Awards, maar won er geen.
De hitlijsten vertellen een wereldwijd verhaal. In de Verenigde Staten bereikte het nummer de vierde plaats van de Billboard Hot 100, en de bovenste plek van de Amerikaanse lijsten voor danceclubs en voor twaalfinchsingles. In Australië stond het in november 1990 een week bovenaan, en ook in Luxemburg werd het een nummer 1. In Europa haalde het de top tien van onder meer Finland, Griekenland, Ierland, Italië, Nederland en Spanje, en op de Europese lijst piekte het op de vijfde plaats. In België, Duitsland en Zwitserland kwam het in de top twintig. In de Verenigde Staten kreeg het goud voor een half miljoen verkochte exemplaren, in Australië platina, en in het Verenigd Koninkrijk eveneens platina voor zeshonderdduizend stuks.
Dan het Britse drama. In september 1990 kwam het nummer als dubbele A kant uit, samen met een bewerkte versie van ‘What Is Love?’, en stond het in de week van 15 september gelijk met ‘The Joker’ van de Steve Miller Band. Beide platen hadden dezelfde afgeronde verkoopcijfers. Volgens een regel die destijds gold, ging bij een gelijkspel de plaat bovenaan die het meest in verkoop was gestegen ten opzichte van de week ervoor. Dat bleek Steve Miller te zijn. Deee-Lite eindigde tweede. De platenmaatschappij protesteerde, en de regel werd afgeschaft. Later kwamen de exacte cijfers boven water: het verschil was 44.118 tegen 44.110 verkochte exemplaren. Acht exemplaren, dus. Het is het enige geval dat door de regel werd getroffen.
Hoe past het nummer in zijn tijd? Het jaar 1990 was een knooppunt. Madonna bracht met ‘Vogue’ de houseclub naar de hitparade, MC Hammer en Vanilla Ice bewezen dat rap commercieel kon exploderen, en overal in Europa ging de rave door. Tegelijk groeide in New York en daarbuiten de zogeheten Daisy Age, een speelse tak van hiphop met bloemen, vrolijke kleuren en samples uit funk en soul, waar De La Soul de bekendste vertegenwoordiger van was. Deee-Lite stond precies op het kruispunt van al die stromingen. Ze hadden de beat van de club, de vrolijkheid van de Daisy Age en de uitstraling van een zestiger jaren feestje. Dat maakte ze zo moeilijk te plaatsen, en tegelijk zo moeilijk te negeren.
Ook later bleef het nummer scoren in de lijstjes. Het staat regelmatig bij de beste dansnummers aller tijden, en in 2025 plaatste een Amerikaans muziekblad het zelfs op de tweede plaats van zo’n lijst. In 2017 verscheen er een heruitgave op roze vinyl voor Record Store Day. Dat een nummer van ruim dertig jaar oud zo vaak wordt gedraaid, zegt genoeg.
Client Liaison
Een nummer dat zo sterk aan een moment is verbonden, is lastig te coveren. Toch zijn er door de jaren heen tal van artiesten aan begonnen, vooral op het podium. De opvallendste versie op opname kwam in augustus 2021 uit Australië, een land waar het origineel destijds de top van de lijst bereikte. Het Australische duo Client Liaison speelde ‘Groove Is in the Heart’ in de studio van de radiozender Triple J, voor het wekelijkse onderdeel ‘Like A Version’. Daarin kiezen artiesten een nummer van een ander en geven daar hun eigen draai aan.
Het was een goed gekozen moment. De bijdrage verscheen tijdens een periode van coronabeperkingen, toen veel mensen thuis zaten en een opgewekt dansnummer meer waard leek dan ooit. Het duo stond bovendien kort voor de verschijning van zijn album ‘Divine Intervention’, dat op 1 oktober 2021 zou uitkomen. De cover viel op door de fluit en door de hoge zang van een van de twee bandleden, dingen die in het origineel niet zo op de voorgrond staan. Het glijfluitje uit de break, een van de herkenbaarste geluiden uit de oorspronkelijke opname, kreeg in de berichtgeving over de cover alle aandacht.
Client Liaison past goed bij het nummer. Het duo staat bekend om gepolijste, speelse synthpop die met veel plezier naar het verleden kijkt, en dat maakt een cover van een dansklassieker uit 1990 bijna vanzelfsprekend. Het is een mooi voorbeeld van wat er met zo’n nummer gebeurt als het ouder wordt: het wordt minder een hit en meer een gedeeld stuk geheugen, een lied dat een nieuwe generatie kent van feesten, filmpjes en playlists.
Ook op podia bleef het nummer een bron van plezier. In 2015 speelden de zangeressen Jenny Lewis en St. Vincent het live in Texas, terwijl de hele band meedanste. Het laat zien dat het nummer ook buiten de dansvloer werkt: als feestlied voor een zaal vol mensen die gewoon willen meezingen.
World Clique
Het album ‘World Clique’ verscheen op 7 augustus 1990 bij Elektra Records. De groep had er ruim drie jaar over gedaan: de opnamen liepen van januari 1987 tot mei 1990, in twee studio’s in New York. De groep produceerde alles zelf. Het eindresultaat is een plaat die klinkt als een feest met te veel gasten, in de beste zin van het woord. House en psychedelica vormen de basis, maar overal duiken funk, hiphop, soul en disco op.
Naast ‘Groove Is in the Heart’ zijn er nummers als ‘Good Beat’, ‘What Is Love?’ en ‘Try Me On… I’m Very You’, waarop Bootsy Collins gitaar speelt en Wesley en Parker de blazers verzorgen. ‘E.S.P.’ bevat een fragment van de acteur Bela Lugosi uit de film ‘The Black Cat’ uit 1934, een typisch staaltje van de speelse manier waarop de groep met geluid omging. De cd bevat twee extra nummers, ‘Deee-Lite Theme’ en ‘Build the Bridge’, die op de lp ontbreken.
De ontvangst was overwegend lovend, met enkele kritische uitzonderingen die vonden dat de plaat te hard zijn best deed om vernieuwend te klinken. Het publiek luisterde ondertussen vooral naar de singles. In het Verenigd Koninkrijk piekte het album in september 1990 op nummer 14. In de Verenigde Staten kwam het in het najaar langzaam omhoog, met de succesvolle single als motor, en bereikte het in november de twintigste plaats. Het bleef 41 weken in de Amerikaanse albumlijst staan en kreeg in december 1990 goud. In Canada, waar het de vijftiende plaats haalde, werd het platina, en in het Verenigd Koninkrijk goud. In Australië kwam het op de drieëndertigste plaats.
Het is het succesvolste album van de groep. De twee latere platen deden het in de hitlijsten steeds minder goed, hoe interessant ze ook waren. Dat maakt ‘World Clique’ tot een tijdsbeeld in één plaat: een moment waarop de New Yorkse clubscene even de hele wereld mocht aanspreken.
Power of Love
Als tweede single van het album koos Deee-Lite ‘Power of Love’, aan het eind van 1990. Het nummer volgde de wereldhit op en deed wat veel opvolgers doen: het was op de dansvloer bijna even sterk, maar kreeg buiten de clubs minder aandacht. Het werd het tweede nummer 1 van de groep in de Amerikaanse dansclublijst, waar het twee weken bovenaan bleef staan. In de gewone Amerikaanse lijst stokte het op nummer 47, in het Verenigd Koninkrijk haalde het de vijfentwintigste plaats en in Ierland de eenentwintigste. Wat dat betreft was het precies het patroon dat de groep zou blijven volgen: een stevige positie in de club, een bescheiden plek in de hitparade.
Het vervolg is snel verteld. In 1991 bleef de reeks dansclubhits doorlopen met ‘Good Beat’, een nummer 1, en met ‘E.S.P.’. In 1992 volgde het tweede album ‘Infinity Within’, een plaat met een duidelijk politiek tintje die lager in de lijsten eindigde dan de eerste. Met ‘Runaway’ en ‘Pussycat Meow’ haalde de groep toch weer de Amerikaanse dansclubtop. Intussen groeide de afstand tussen de bandleden. Towa Tei had niet meegetoerd en werkte liever thuis aan het tweede album, waar zijn platen en samples stonden. Voor het derde album, ‘Dewdrops in the Garden’ uit 1994, werd hij vervangen door DJ Ani. Rond datzelfde jaar eindigde ook de relatie tussen Kier en Dmitry, en daarmee de groep.
Wat bleef er over? Een catalogus met zes nummers 1 in de dansclubs van Amerika, en een reputatie die vooral rustte op één nummer. Dat is geen klein erfgoed, maar wel een ongewone loopbaan. Towa Tei bouwde een eigen solocarrière op en werkte mee aan een Japanse supergroep. Dmitry werd in Ibiza uitgeroepen tot dj van het jaar en maakte remixes voor onder anderen Sinéad O’Connor en Ziggy Marley. Kier werd een stijlicoon, die nog steeds wordt genoemd in modebladen.
Vooral in de dagen na de wereldhit lijkt het alsof de groep zichzelf nooit meer helemaal opnieuw kon uitvinden. De combinatie van zo veel invloeden was verfrissend zolang ze nieuw was, maar de muziekindustrie van de jaren negentig bewoog snel. Techno, grunge en gangstarap namen de aandacht over. Toch blijft ‘Groove Is in the Heart’ opduiken waar mensen willen dansen. Dat is misschien de mooiste afsluiting die een groep zich kan wensen: een nummer dat de hele wereld kent, en dat nog altijd klinkt alsof het gisteren voor het eerst werd gedraaid.
Soms is een enkel nummer genoeg om voorgoed deel te blijven van de popgeschiedenis. Deee-Lite bewees dat met een baslijn uit een filmsoundtrack, een rap van een Amerikaanse hiphopgroep en een lach die je nooit meer vergeet. De groove zit in het hart, zoals de titel zegt, en tientallen jaren later zit hij daar nog steeds.