In een goed gevulde zaal van De Bosuil was het gisteren wachten op de Britse progrockband IQ. Een voorprogramma was er niet; de hoofdact stond vanaf het begin centraal. Daarmee werd de spanning langzaam opgebouwd. Ondertussen draaiden op drie grote lcd-schermen de logo’s van de band rond, afgewisseld met zo nu en dan een gimmick die over het scherm doorkruiste.
Liefhebbers konden hun hart ophalen bij de merchstand, waar de discografie van IQ ruimschoots voorradig was. Dat de avond vooral op de progrockliefhebber was gericht, mocht duidelijk zijn. Met shirts van onder andere Rush, Marillion, Riverside, Dream Theater en Archive in het publiek, was het muzikale genre in ieder geval een inkoppertje.
IQ kon rekenen op een trouwe schare aanhangers die de band in de afgelopen 45 jaar had opgebouwd. Ze mochten dan wellicht niet kunnen terugkijken op hetzelfde commerciële succes als sommige van de eerdergenoemde bands, maar dat dit niets met de kwaliteit van hun muziek te maken had, lieten de heren gedurende de avond meer dan duidelijk horen.
IQ heeft inmiddels een indrukwekkend oeuvre opgebouwd. Ondanks enkele personele wisselingen en een uitstapje van een aantal jaren van zanger Peter Nicholls, heeft gitarist en grondlegger Mike Holmes de afgelopen jaren een stabiele basis neergezet waarop de band met vertrouwen kon voortbouwen.
Het publiek stroomde ondertussen gestaag toe, nadat de shirts en cd’s nog even snel in de auto waren gelegd. Daarbij viel opnieuw op hoe laagdrempelig De Bosuil was. Het poppodium hield rekening met bezoekers die slecht ter been waren of om andere redenen niet langdurig konden staan. Zij kregen de mogelijkheid om met een stoel of een goede plek bij het podium toch optimaal van de band te genieten.
Sowieso was het eerder uitzondering dan regel dat je in een poppodium nog met een glas speciaalbier tussen het publiek kon staan. Het deed denken aan tijden van weleer en droeg bij aan de gemoedelijke sfeer.
Een klein aandachtspunt was het zicht wanneer je wat verder aan de zijkant van de zaal stond. Door de bouw van de zaal kon een deel van het podium daar aan het zicht worden onttrokken. Voor wie dat trof, bood De Bosuil echter een prima alternatief: bij de bar hing een groot tv-scherm waarop de band goed te volgen was, terwijl ook het geluid daar uitstekend overeind bleef. Met de drums zou het sowieso goed komen. Dat instrument zou gedurende de avond hard nodig blijken, gezien de complexe songstructuren die IQ hanteerde.
Zoals te verwachten bij een band die al 45 jaar een trouwe fanbase had opgebouwd, lag de gemiddelde leeftijd van het publiek behoorlijk hoog. De pensionado’s waren goed vertegenwoordigd, iets waar Peter Nicholls later op de avond zelf ook met de nodige Britse humor bij stilstond. “Er is meer achter ons gelaten dan dat er nog voor ons ligt”, merkte hij op.
Na de inmiddels traditionele intro van Are You Being Served? was het dan eindelijk aan IQ om alle aandacht naar zich toe te trekken. De keuze voor deze intro paste uitstekend bij de losse humor van de band en benadrukte tegelijkertijd de Britse roots.
IQ opende met ‘Sacred Sound’, afkomstig van het album ‘Dark Matter’. Wat direct opviel, was dat Peter Nicholls goed bij stem was. Hij had weinig tijd nodig om zijn stem op te warmen en zocht vrijwel meteen het contact met het publiek. Tussen de nummers door lichtte Nicholls regelmatig iets toe. Zo vertelde hij bij ‘Far From Here’, afkomstig van het laatste album ‘Dominion’, over de persoonlijke achtergrond van het nummer. Het lied ging op een dieper niveau in op het verlies van een naaste. Nicholls schreef het na het overlijden van zijn moeder, twee jaar voordat het album werd uitgebracht. Live behield het nummer zijn emotionele kracht en bood het wellicht ook anderen in de zaal de ruimte om even stil te staan bij degenen die zij zelf moesten missen.
Met ‘No Love Lost’ kondigde Nicholls aan dat de band ook een monumentaal vier cd-livealbum bij zich had. Het album bevatte twee concerten en de bijbehorende setlists, en was in eigen beheer uitgebracht. Voor wie die avond nog wat dieper in de buidel wilde tasten, was de merchstand dan ook een uitstekende plek om even langs te gaan.
Toen Nicholls het 45-jarig jubileum aanhaalde en opmerkte dat de band inmiddels wat ouder en grijzer was geworden, klonk vanuit het publiek de kreet: “And still sounding fabulous!”Nicholls reageerde gevat: “Dank, dank”, om vervolgens te grappen dat de beloofde 50 euro voor deze uitspraak dan maar betaald moest worden. Het moment gaf de gemoedelijke sfeer tussen band en publiek goed weer. Die wederkerigheid gaf de toch al indrukwekkende set en de muzikale kwaliteiten van de band nog een extra dimensie.
Dat bleek opnieuw toen Nicholls een fan in het zonnetje zette die naar verluidt zijn honderdste IQ-concert bijwoonde. Als blijk van waardering kreeg hij van de zanger een speciaal ontworpen shirt. Het bevestigde nog maar eens dat wanneer waardering van beide kanten komt, er een bijzondere band tussen artiest en publiek kan ontstaan. In het geval van IQ was die wisselwerking inmiddels al 45 jaar zichtbaar.
Die waardering kwam overigens niet uit de lucht vallen. Muziek maken kunnen de heren van IQ zonder enige twijfel. De band werd daarbij gedragen door het inventieve, technische en bij vlagen bijna professorale gitaarspel van Mike Holmes.
Van het album ‘Dominion’ kwam ook opener ‘The Unknown Door’ voorbij. Het nummer werd ingeleid door een historische radiouitzending van Winston Churchill, waarin het Britse volk officieel op de hoogte werd gebracht van het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Voor dit nummer kreeg Nicholls een standaard met de songtekst voor zich. Gezien de structuur en complexiteit van het nummer was dat niet meer dan logisch. Nicholls had het nummer nog niet veel live gezongen en vond het waarschijnlijk prettig om de tekst niet volledig uit het hoofd te hoeven reproduceren.
Aan het einde van de reguliere set werd nog even stilgestaan bij het verlies van Mark West, een dierbaar lid van het team. Daarna volgde een gedreven versie van ‘Neverland’, waarmee de band nog één keer alles uit de kast trok. Met twee toegiften, ‘The Magic Roundabout’ en ‘The Wake’, afkomstig van het gelijknamige album uit 1985, kwam er na ruim twee uur dan toch echt een einde aan de avond.
Een tevreden publiek verliet de zaal, terwijl IQ opnieuw had laten zien waarom de band na 45 jaar nog altijd op een trouwe achterban kon rekenen. Muzikaal vakmanschap, humor, wederzijdse waardering en een flinke dosis Britse progrock zorgden in De Bosuil voor een avond die vooral als één grote muzikale viering voelde. Een echte win-winsituatie.