Het zal een eeuwige vraag blijven: Wat had Jeff Buckley nog meer voortgebracht als hij niet was omgekomen toen hij ging zwemmen in Memphis, Tennessee? Zou hij überhaupt dezelfde legendarische status hebben gekregen als hij was blijven leven? Die laatste vraag zal nooit beantwoord kunnen worden. Maar de nieuwe documentaire ‘It’s Never Over, Jeff Buckey’ geeft wel degelijk een tipje van de sluier dan hij nog meer in zijn mars zou hebben gehad. Regisseur Amy Berg sprak voor de documentaire met nauw betrokkenen uit zijn leven en kreeg toegang tot veel nooit eerder vertoond materiaal.
Natuurlijk weet je als kijker hoe tragisch het zal aflopen. Gedurende documentaire zie je het proces eigenlijk aan je voorbij trekken hoe Buckley richting het einde gaat. Al doet de documentaire vermoeden dat zijn overlijden vooral een ongeluk was, en niet bewust. Maar van de joviale jongen die we in de eerste helft van de documentaire zien, vervaagde steeds meer naar mate het succes van zijn enige volwaardige album ‘Grace’ uit 1994 toenam.
Jeff had er zelf meer dan genoeg van dat hij continue met zijn eveneens jong overleden vader, folkzanger Tim Buckley, werd vergeleken. Het is alleen niet te negeren, omdat zijn vader wel degelijk een bepaalde invloed heeft gehad op hem. Slechts vier dagen heeft Jeff Buckley ooit met zijn vader gespendeerd, twee maanden voordat hij aan een drugsoverdosis overleed in 1975. Jaren later, in 1991, werd Jeff gevraagd om op te treden op een tribute concert voor zijn vader. In eerste instantie hield hij de boot af. Zijn moeder Mary Guibert haalde hem uiteindelijk over. Het werd zijn eerste stap richting een eigen carrière. Via intieme optredens in de intieme koffiebar Sin-é in Manhattan haalde hij uiteindelijk zijn platencontract bij Columbia Records binnen. Het begint als een sprookje, maar het cliché van een platenmaatschappij die veel druk op hun artiest uitoefent volgt helaas niet veel later.
Amy Berg laat veel materiaal zien van privé home video’s van zowel voor als tijdens zijn grote doorbraak en het daaropvolgende succes. Het geeft 29 jaar na zijn overlijden opeens een ander beeld dan van de singer-songwriter die op ‘Grace’ zo’n serieuze indruk maakte. Zo krijgen we bizarre hoorspelen te horen die hij in elkaar knutselde als een soort radio uitzendingen (eigenlijk podcasts voordat het woord bestond). Zijn eerste vriendin Rebecca Moore vertelt uitgebreid hoe grappig en joviaal hij was, maar ook hoeveel druk het platencontract eigenlijk gelijk al voor hem gaf. Waardoor vrij snel hun relatie op de klippen liep.
Soms geeft de documentaire een erg intiem beeld. Dat kwam niet eens altijd voort uit privé materiaal. Het is jaren na dato nogal wrang om hem op de vraag hoe het staat met zijn volgende album te horen zeggen dat hij dan waarschijnlijk niet meer zal leven. Het zou bijna een beeld geven van een zanger die afglijdt in depressie. Volgens zijn vriendin en zangeres Joan Wasser (die een eigen carrière heeft als Joan As Police Woman) benoemde hij ook zijn manische depressie. Zo is hij helemaal van de kaart wanneer zijn grote voorbeeld Led Zeppelin frontman Robert Plant tegen hem persoonlijk zegt dat hij de beste nieuwe zanger van het moment is. Alsnog lijkt zijn overlijden een stom ongeluk te zijn zonder voorbedachten raden. Erg intiem is ook het laatste voicemail bericht dat zijn moeder op een cassettebandje laat afspelen, een laatste boodschap van zoon aan moeder die kort daarvoor nog een conflict hadden. Zijn moeder is opvallend openhartig over haar eigen verkeerde keuzes die ze maakte in haar opvoeding en later in zijn leven.
De documentaire maakt ook duidelijk dat hij eigenlijk helemaal niet in één hokje of genre paste. Zo zien we hem op een vroege video op zijn veertiende jaar een cover van ‘Roxanne’ van The Police spelen, maar tegelijkertijd was hij ook gefascineerd door de meest uiteenlopende namen Led Zeppelin, Nina Simone, Billie Holiday, en zelfs klassieke muziek. Daarin schuilt tegelijkertijd het antwoord op de eerste vraag. Waarschijnlijk had hij inderdaad meer te bieden als hij niet was overleden met al die verschillende invloeden. Het is Amy Berg gelukt om een zo compleet mogelijk beeld te geven van een zanger die te jong overleed, maar wel een onuitwisbare indruk heeft achtergelaten.
Regie: Amy Berg
Waardering: 8,0