Wie bepaal je wat een band nog toe te voegen heeft als er al zoveel muziek bestaat? Bilderbuch maakt van die vraag een heel album. Op ‘Unendlich Plus Eins’, zoals de titel wordt uitgesproken, zet de Oostenrijkse groep eigenlijk een rekensom op die wiskundig niet klopt, en dat past precies bij hen. De band begon in 2005 in Kremsmünster, woont sinds 2008 in Wenen en groeide uit tot een van de herkenbaarste namen in Duitstalige popmuziek. Het negende studioalbum verschijnt via het eigen label Maschin Records en is bovendien het eerste zonder gitarist Michael Krammer, die dit jaar de band verliet. Zanger Maurice Ernst noemt het zelf ook een breakupalbum. Uche Yara nam zijn plek in en dat horen we meteen.
De tien nummers vormen geen strak concept, eerder een toestand. Het gaat over een wereld die overprikkeld, rusteloos en tegelijk vol mogelijkheden is, en over hoe een mens daarin overeind blijft. Opener ‘Finstere Erleuchtung’ start met licht retroklinkende synthesizers en een funky beat waar je bijna niet stil bij kunt zitten. ‘Irgendwo’ laat een gevoel horen van dreiging en verlangen naar menselijkheid, en Yara trekt zijn gitaar daar tot de uiterste grens van de distortion. Het is een van de momenten waarop je merkt dat de bezetting is veranderd en dat de band daar een eigen draai aan geeft.
Daarna wordt het speelser en scherper. ‘Push Reality’ is een bijtende satire op wellness, optimalisatie en de eeuwige zelfverbetering, verpakt met religieuze beelden en een stotterend, machinaal ritme. ‘Zahlen als Beweis’ gaat over vervreemding tussen mensen in een tijd waarin alles wordt gemeten. ‘Unterwasser’ neemt je mee in een nachtelijke, bijna Kavinskyachtige sfeer, en ‘Wahrscheinlich War Es Der Lippenstift’ verrast met opzwepende alternatieve rock, ondanks een ruime laag autotune. ‘Baby Junkie’ is dan weer klassieke Bilderbuchfunk, met een clip die in Marokko werd opgenomen.
Wat me aanspreekt, is hoe vertrouwd en toch nieuw dit klinkt. Je hoort echo’s van ‘Schick Schock’, ‘Magic Life’ en ‘mea culpa’, maar het geheel is nergens een kopie. De stem van Ernst glijdt door verfrommelde effecten en versneden zang, en de mix van Duits en Engels blijft die typische spanning houden tussen ironie en ernst. Ondanks al die lagen is de plaat opvallend tastbaar. De melodieën blijven hangen en de refreinen zijn raak, zonder dat het banaal wordt.
Naar het einde toe laat de band zijn gevoeligste kant zien. De laatste nummers zijn zachter en intiemer en brengen je rustig terug naar de werkelijkheid na een reis die soms flink schuurt. Dat past bij een album dat de digitale wereld niet alleen aanklaagt, maar ook ontleedt.
Er is hier en daar veel tegelijk aan de hand en je moet er een paar keer voor gaan zitten om alles te horen. Maar dat is nu eenmaal wat deze band doet. Bilderbuch kiest voor het maximale gebaar en durft daarin te zoeken, en dat levert een plaat op die zowel lekker danst als aan het denken zet. Het plusje dat de band aan de oneindigheid toevoegt, is dus geen overbodige luxe. Het is een gevoel van ongedwongen vakmanschap dat steeds opnieuw verrast. (8/10) (Maschin Records)
