Vijftien jaar. Zo lang heeft het geduurd voordat Mike Ness en zijn bende uit Orange County weer met nieuw studiomateriaal op de proppen kwamen. Vijftien jaar vol eindeloos touren, persoonlijke tegenslagen en een kankerdiagnose die het hele project bijna de das omdeed. Dat ‘Born to Kill’ er überhaupt is, voelt al als een kleine overwinning. Maar laat je niet misleiden door het sentiment: dit album vraagt niet om begrip of medeleven. Het wil je de nek omdraaien.
Social Distortion werd in de late jaren zeventig opgericht in het werkmansstadje Fullerton, Californië. Ness was nog een tiener toen hij de band startte, gevoed door de eerste golf van Britse punk en de ruwe stoerheid van Iggy Pop en de New York Dolls. In de decennia daarna ontwikkelde de band een geluid dat moeilijk in één hokje te plaatsen valt: te schimmig voor straight-up punk, te rauw voor countryrock, te direct voor americana. Zeven albums lang bleef Ness schrijven over verlies, overleving en de smalle lijn tussen crimineel en rechtschapen, en de fans volgden hem blindelings. En dan nu, na het langste gat in hun discografie ooit, acht tracks werkmateriaal plus drie die er om eerlijk gezegd wat minder uitspringen.
De openings- en titeltrack ‘Born to Kill’ doet precies wat je verwacht en meer. Drie akkoorden, één doel: de luisteraar bij de strot pakken. Ness zingt over de underdog die er toch bovenuit komt, en je gelooft hem gewoon, want de man heeft het meegemaakt. De gitaren van Jonny “2 Bags” Wickersham en Ness zelf vergrendelen zich in een riff die klinkt alsof hij er altijd al was. De band speelde dit nummer al live in 2018 en nu staat het eindelijk op plaat, met de scherpte die het verdient.
‘No Way Out’ trekt dezelfde lijn door, maar legt er nog meer gewicht op. De gitaarwand is massief, het ritme van drummer David Hidalgo Jr. dreunt door je borst heen. Dat dit Hidalgo’s debuut op een studioalbum van de band is na vijftien jaar meespelen op tournee, maakt het zowel opmerkelijk als terecht. De man speelt alsof hij er altijd bij hoorde.
‘The Way Things Were’ is het nostalgische hart van het album, een nummer dat smeert als vieux bourbon en even oud aanvoelt op de best mogelijke manier. En dan is er de controverse van de plaat: een cover van Chris Isaaks ‘Wicked Game’, waarbij Social Distortion het originele dreigende sfeerstuk omvormt tot een opgejaagde americana-punkrocker. Het werkt beter dan je zou denken, al snap je dat puristen hierop zullen kauwen.
De tweede helft van het album valt iets weg, zonder echt zwakke nummers maar ook zonder nieuwe hoogtepunten. ‘Never Going Back Again’ heeft een gitaarsolo die snijdt als glas en een refrein dat je bij de eerste keer meebrult. ‘Don’t Keep Me Hanging On’ en ‘Over You’ vormen een rustiger slot dat eerder vermoeid klinkt dan weloverwogen.
‘Born to Kill’ is geen revolutie, en dat is precies de bedoeling. Social Distortion heeft zijn kleed altijd uit dezelfde loom geweven en dat doen ze hier opnieuw, met de zekerheid van mensen die weten wat ze kunnen. Nieuwkomers zullen geen bekeerlingen worden. Maar voor wie al jaren met Mike Ness meereist langs de donkere wegen van Californië, is dit thuiskomen. (8/10) (Epitaph Records)