Twintig jaar en twintig albums. Dat is de staat van dienst van American Aquarium, de Noord-Carolinaanse band rond frontman BJ Barham die zich al twee decennia een weg baant door de Amerikaanse roots-scene zonder ooit een platencontract bij een grote maatschappij te hebben gehad. Het zegt iets over de koppigheid en het werkethos van Barham, die zijn eigen label Losing Side Records runt, zijn eigen festival organiseert en inmiddels podia als de Ryman Auditorium en Red Rocks heeft bespeeld zonder ooit op mainstreamradio te zijn gedraaid. ‘New Ways To Lose’ is zijn nieuwste wapenfeit, opgenomen in tien dagen tijd in Los Angeles onder leiding van producer Shooter Jennings.
De titel komt van een uitspraak van een basketbalcommentator die de NC State Wolfpack ooit beschreef als een ploeg die altijd wel weer een nieuwe manier vond om te verliezen. Barham herkende zich daarin meteen. Het hele album draait om die paradox van hard werken zonder ooit echt de erkenning te krijgen die je denkt te verdienen, en toch elke dag opnieuw opstaan om door te gaan. Geen zelfmedelijden, eerder een soort koppige berusting met een grijns erbij.
Opener ‘Dollar General’ zet meteen de toon. Barham schrijft over het verval van het kleine Amerikaanse stadje, fabrieken die dichtgaan en winkels die hun deuren sluiten, terwijl niemand goed weet hoe het probleem op te lossen. Het nummer doet denken aan het sociaal geëngageerde werk van Springsteen of Mellencamp, niet toevallig de namen die vaak vallen wanneer er over Barhams songwriting wordt gesproken. ‘History Repeats Itself’, de eerste single, prikt eveneens recht in de Amerikaanse wond, met een pianopartij die het nummer net dat beetje extra zwaarte geeft tussen de scherpe observaties over verloedering en machteloosheid.
Gelukkig is het niet helemaal duisternis. ‘Twin Flames’, geschreven voor zijn vrouw, is een liefdesverklaring die ondanks de tekst toch uitbundig wordt neergezet, compleet met een blazerssectie die niet zou misstaan in een E Street Band-plaat. Het contrast tussen de intimiteit van de tekst en de uitbundigheid van de uitvoering typeert eigenlijk de hele plaat. ‘Favorite Hello’ draait het juist om, een ingehouden, persoonlijk moment dat de adempauze biedt tussen de drukte van de rest van het album.
De rest van de plaat houdt het tempo grotendeels hoog. ‘4×60’ en ‘Out There In The Dark’ grijpen terug naar de energie van ‘Burn.Flicker.Die’, het album waarmee de band ooit haar naam vestigde, terwijl ‘Whatever Helps You Sleep At Night’ en ‘Just Like You’ de balans bewaren tussen gitaarwerk en Barhams scherpe pen. Sluiter ‘Bad Habits’ laat de plaat eindigen zoals die begon, eerlijk, ongepolijst en zonder excuses.
Het is vrij duidelijk dat American Aquarium nog maar weinig doet om zich aan te passen aan de tijdgeest. Geen concessies aan streaminghitjes, geen gladgestreken productie. De band liet veel nummers live opnemen, met als gevolg dat de plaat ademt en leeft op een manier die in de huidige muziekindustrie steeds zeldzamer wordt. Het is muziek gemaakt door mensen die precies weten wie ze zijn en wat ze willen vertellen.
‘New Ways To Lose’ bevestigt dat American Aquarium na twintig jaar nog altijd niets heeft ingeleverd op overtuigingskracht. Het is geen plaat die je zal verrassen met een compleet nieuwe richting, maar wel een die laat horen dat eerlijke, doorleefde Americana springlevend is. Barham en zijn band blijven verliezen op hun eigen voorwaarden, en daar wordt deze plaat alleen maar sterker van. (8/10) (Losing Side Records)