De Amerikaanse band Butthole Surfers keert na een uitzonderlijk lange stilte terug met ‘After the Astronaut’, dat op 26 juni 2026 verschijnt. De groep, bekend om hun chaotische mix van noise rock, psychedelica en punkachtige absurditeit, heeft in het verleden altijd een reputatie opgebouwd als eigenzinnig en onvoorspelbaar. Dit nieuwe album zou oorspronkelijk al eind jaren negentig bestaan hebben als concept, maar werd destijds deels herschreven en heruitgevonden in latere projecten. Nu komt het materiaal alsnog in een definitieve vorm naar buiten, met een productie die zowel nostalgisch als onverwacht actueel aanvoelt.
Waar veel comebackplaten kiezen voor gepolijste herinterpretaties van vroeg werk, voelt ‘After the Astronaut’ eerder als een heropening van een oud dossier dat nooit echt is afgesloten. De plaat opent met een rauwe, bijna dissonante intro waarin gitaarlagen en vervormde vocalen elkaar constant lijken te bevechten. Het zet meteen de toon: dit is geen veilige terugkeer, maar een band die nog steeds bereid is om risico’s te nemen, zelfs als dat betekent dat het ongemakkelijk wordt voor de luisteraar.
In het midden van het album duiken enkele meer gestructureerde momenten op, waarin de band kort lijkt te leunen op een bijna groove-gebaseerde benadering. Een van de opvallendste tracks bouwt langzaam op vanuit een repetitieve baslijn die steeds verder uit elkaar valt in gitaarruis en percussieve uitbarstingen. Het is precies dat spanningsveld tussen controle en ontregeling waar de Butthole Surfers altijd sterk in zijn geweest. De vocalen zijn wisselend: soms gefluisterd, soms schreeuwerig, vaak vervormd tot ze meer als een extra instrument functioneren dan als drager van tekst.
Halverwege de plaat komt een onverwacht atmosferisch intermezzo, waarin de band de intensiteit tijdelijk laat zakken. Het voelt bijna cinematografisch, alsof er ruimte wordt gecreëerd voor reflectie voordat de chaos opnieuw losbarst. Die dynamiek maakt het album minder een aaneenschakeling van losse nummers en meer een lange, grillige reis door verschillende geluidslandschappen.
Naar het einde toe wordt het geluid weer grimmiger en directer. De laatste tracks zijn korter, scherper en minder vergevingsgezind, met een bijna live-achtige energie die doet denken aan hun vroegste werk. Toch zit er meer beheersing in de uitvoering dan vroeger, alsof de band hun eigen chaos beter begrijpt, maar er nog steeds bewust in meegaat.
‘After the Astronaut’ is geen gemakkelijke luisterervaring en ook geen nostalgisch eerbetoon aan hun hoogtijdagen. Het is eerder een herbevestiging van hun identiteit als band die weigert zich te gedragen volgens conventies. Niet alles werkt even goed en sommige overgangen voelen bewust ruw of onaf, maar dat lijkt precies de bedoeling te zijn.
Voor wie de band kent, is dit geen verrassing, maar wel een herinnering dat hun creatieve instinct nog steeds prikt, schuurt en soms zelfs stoort. Het album voelt als een terugkeer zonder comfort, maar wel met overtuiging. (7/10) (Sunset Boulevard Records)