Eén keer per jaar verandert Bremen in de onofficiële hoofdstad van de hedendaagse jazz. Jazzahead!, de wereldwijd belangrijkste vakbeurs én een van de meest diverse showcasefestivals in de jazzwereld, vierde dit jaar haar 20-jarig jubileum – en deed dat met een partnerland dat al lang een eigen, onmiskenbare stem heeft ontwikkeld in de Europese jazzgeschiedenis: Zweden.
Wat Jazzahead! Wat haar onderscheidt van andere festivals is haar unieke dubbele karakter. Overdag komen meer dan drieduizend professionals uit meer dan zestig landen samen in de hallen van Messe Bremen – bookers, agentschappen, labels, cultuurpolitici en journalisten. ’s Avonds behoort de stad toe aan het publiek. Het Kulturzentrum Schlachthof en Hal 7 van de beurs worden het podium voor 38 zorgvuldig geselecteerde showcaseconcerten, waarbij internationale acts in compacte sets van 30 tot 45 minuten laten zien wat hedendaagse jazz vandaag de dag betekent. Jazz als vakmanschap, als netwerk, als levensgevoel – dat alles is tegelijkertijd te beleven in Bremen.
Voor het jubileum is de blik naar het noorden gericht. Zweden is dit jaar voor het eerst officieel partnerland van Jazzahead! – een stap die al lang had mogen komen. De Zweedse jazzscène behoort al decennialang tot de bepalende krachten in Europa, bekend om haar stilistische openheid, melodische diepgang en Noordse melancholie. Meer dan 150 Zweedse vertegenwoordigers uit de branche reisden speciaal voor de gelegenheid naar Bremen, waaronder muzikanten, agentschappen en culturele instellingen uit Stockholm, Göteborg en Umeå. Acht van de 38 showcaseconcerten waren gewijd aan het partnerland. Het Daniel Karlsson Trio stond daarbij symbool voor de kamermuzikale helderheid die Zweedse jazz wereldwijd kenmerkt. Bitoi bracht een andere kant van het land op het podium: energetisch, ritmisch complex, met een scherp gevoel voor klankverrassingen.
Uit Nederland vielen twee acts bijzonder op. Sol Jang, geboren in Zuid-Korea en woonachtig in Nederland – presenteerde een programma dat Koreaanse muzikale wortels op organische wijze verweft met Europese improvisatiecultuur. Haar muziek beweegt zich in een eigen wereld: teer maar nooit broos, introspectief maar nimmer gesloten. Sol Jang laat horen hoe persoonlijke herkomst en artistieke omgeving elkaar kunnen versterken in plaats van tegenwerken. Het was een van de meest opvallende optredens van het gehele festival – stil van vorm, groot van impact.
Eveneens uit Nederland, maar met wortels in Ghana, is trompettist Peter Somuah. Waar Sol Jang naar binnen trekt, opent Somuah deuren. Zijn muziek verbindt west-Afrikaanse ritmes met moderne jazz op een manier die onmiddellijk voelbaar is – warm, direct en meeslepend. De Somuah Group speelde met een collectief gevoel voor dynamiek dat het publiek al snel op zijn hand had. Zijn optreden bevestigde wat velen in de Europese jazzwereld al weten: Peter Somuah is een van de meest overtuigende stemmen van zijn generatie.
Samen illustreerden Sol Jang en Peter Somuah op treffende wijze wat de Nederlandse jazzscène momenteel zo interessant maakt: een culturele gelaagdheid die niet wordt gladgestreken, maar juist als artistieke kracht wordt ingezet. Beide muzikanten vonden in Bremen een podium dat recht deed aan hun werk, en ze lieten dan ook een blijvende indruk achter bij iedereen die erbij was.
De legendarische CLUBNIGHT veranderde opnieuw het hele stadscentrum in een uitgestrekt concertterrein; van clubs tot musea en kerkruimtes. Meer dan 100 concerten verspreidden zich door de hele stad. Wie ’s avonds door Bremen dwaalde, vond achter elke deur andere klanken, andere sferen, andere ontmoetingen. De Swedish Night aan het Lankenauer Höft aan de Weser vormde een van de emotionele hoogtepunten: vier bands uit vier verschillende Zweedse regio’s presenteerden de muzikale diversiteit van hun land, begeleid door noorderlichtprojecties van videokunstenaar Tomas Larsson.
Twintig jaar Jazzahead!: Dat is geen jubileum dat zichzelf toejuicht. Het is het bewijs dat Bremen jaar na jaar laat zien wat jazz in de 21e eeuw kan betekenen: wereldwijde openheid, nieuwsgierigheid, ontmoeting. Het festivalprogramma van 2026 was opmerkelijk in zowel breedte als kwaliteit. Zweden als partnerland gaf het geheel een bijzondere kleur: helder, diepzinnig, soms verrassend warm. Wie er was, neemt iets mee naar huis. Wie er niet bij was, heeft opnieuw een reden om april 2027 in de agenda te zetten.
Foto’s (c) Eric van Nieuwland
