Twintig jaar is een mijlpaal die om reflectie vraagt. Voor Jean-Paul Vest, de drijvende kracht achter Last Charge of the Light Horse, viel die mijlpaal dit jaar samen met het Chinese Jaar van het Paard, een samenloop die nauwelijks passender had kunnen zijn. ‘Year of the Horse’ is de eerste vinyluitgave van de band, een dubbelalbum met negentien zorgvuldig geselecteerde tracks uit de periode van 2005 tot 2025. Het is geen haastig samengestelde compilatie, maar een doordacht overzicht van een carrière die zich aan de randen van de Amerikaanse indie rock heeft opgebouwd tot iets dat die randen al lang is ontgroeid.
Vest begon in 2004 als songwriter met gevoel voor het kleine, het alledaagse en het toevallige wonder. Opgegroeid in Alabama als zoon van een boogie-woogiepianist en een Franse schoollerares, had hij begin adolescentie al in vier Amerikaanse staten gewoond en een jaar achter het IJzeren Gordijn in Roemenië doorgebracht. Die nomadische jeugd klinkt door in zijn teksten, die lezen als ansichtkaarten van vertrouwde maar subtiel verschoven plaatsen. De band groeide door de jaren heen van een gitaar-bas-drums-trio uit tot een kwartet met Bob Stander op leadgitaar, Shawn Murray op drums en Pemberton Roach op bas, met producer en mixer Jim Watts als stille vijfde lid. ‘Year of the Horse’ verschijnt op vinyl in een remaster van Dave Collins, wat het geheel een warmte en samenhang geeft die de afzonderlijke albums, verspreid over twee decennia, nooit op zichzelf konden hebben.
Muzikaal is het een gevarieerd maar coherent palet. Vest is nooit tevreden met één geluid voor lang, en die kosmopolitische onrust is zijn grootste kracht. De rootsrock van vroege albums zoals ‘Getaway Car’ en ‘Face to Face’ wisselt af met de complexere arrangementen van latere releases zoals ‘The Sand Reckoner’ en ‘In the Wind’. Er zijn tabla’s en banjo’s, klarinetten en trompetten, ongebruikelijke maatsoorten in 5/4 en 7/4, en toch voelt niets geforceerd. Wanneer Standers gitaarsolo losbarst aan het einde van ‘Spoken’ naast de banjo’s van eerdere tracks, klinkt het niet als een breuk maar als een natuurlijke conversatie tussen oude vrienden. De productie van Watts is overal hoorbaar: precies, open en nooit overvol.
De hoogtepunten zijn talrijk. ‘This is Where’ opent het album met een brede, filmische sweep die vanaf het begin duidelijk maakt dat dit geen willekeurige verzameling van nummers is. ‘Chocolate and Cherries’ laat Vest op zijn sterkst zien in zijn teksten, met regels die zich vastzetten en blijven hangen. ‘Running My Finger Along the Scar’ destilleert de stille melancholie waarvoor de band wordt geprezen tot de meest geconcentreerde vorm. ‘Kindred Minds’, een van de meer recente toevoegingen, bewijst dat de band in 2024 op meer draait dan alleen herinnering: het nummer is fris en gedreven, met een energie die eerdere albums soms misten. En ‘Choose Now’, het meest geciteerde nummer uit de ‘The Sand Reckoner’-periode, verdient zijn plek met de rustige zelfverzekerdheid van een song die bij de eerste luisterbeurt al als klassieker voelt.
Er zijn ook enkele kanttekeningen te maken. Negentien tracks over twintig jaar is een doordachte selectie, maar voor luisteraars die de band al kennen roept het onvermijdelijk vragen op over wat er is weggelaten. De compilatievorm brengt ook een inherente spanning met zich mee: de tracks komen uit verschillende productieperiodes en weerspiegelen verschillende bezettingen en esthetieken. De remaster van Collins doet veel goed werk, maar bij enkele van de vroegere tracks blijft de kloof met de latere, rijkere producties hoorbaar. Dat is niet zozeer een tekortkoming van dit album als wel een bewijs van hoe sterk de band in twee decennia is gegroeid.
‘Year of the Horse’ is een portret van een band die altijd net buiten het zicht van de grote muziekpers heeft geopereerd, maar consequent werk heeft afgeleverd dat zich kan meten met meer gevierde tijdgenoten. Critici die de band eerder bespraken wezen al op de poëtische kwaliteit van Vests teksten, de balans tussen rock, folk, indie en Americana, en de muzikale moed om te experimenteren zonder de luisteraar te verliezen. ‘Year of the Horse’ bevestigt dat beeld en voegt daar de dimensie van tijd aan toe. Dit is een band die weet wat ze doet, en dat al twintig jaar lang. (8/10) (Curlock & Jalaiso Records)