Het uitbrengen van een debuut op veertigjarige leeftijd, na meer dan twintig jaar schrijven en opnemen voor andere projecten, vraagt om een zekere moed en een aanzienlijke dosis koppigheid. De muzikant uit Cleveland die opereert onder de naam Jade Ring heeft beide in overvloed. Bekend uit de lokale rockscene met zijn band The Missing en als bassist voor het bekroonde project ZUP, presenteert hij zich nu als soloartiest met ‘Pills’, een werk van vijf delen en dertig minuten dat expliciet bedoeld is als één doorlopende luisterervaring. De release verschijnt op zijn eigen onafhankelijke label Ghost Laboratories, dat selectief wordt gedistribueerd via platforms met anti-AI-beleid zoals Bandcamp, Subvert, Qobuz en Apple Music, vergezeld van een cd en later cassette en mogelijk vinyl.
De structuur van ‘Pills’ is bewust klassiek: een intro opent, een outro sluit, en daartussen liggen drie kerntracks die uitnodigen tot herhaald luisteren. Niet omdat ze moeilijk te begrijpen zijn bij de eerste luisterbeurt, maar omdat ze gelaagder blijken dan ze in eerste instantie lijken. Wat op het eerste gezicht klinkt als toegankelijke alternatieve rock, onthult bij elke volgende luisterbeurt nieuwe texturen, onderlagen en productiekeuzes, keuzes die bewust buiten het zicht zijn gehouden.
De vocale aanpak is het meest opvallende element van het geheel. Jade Ring beweegt moeiteloos tussen fluisterende kwetsbaarheid en schreeuwende intensiteit, een dynamiek die onvermijdelijk doet denken aan Sandra Nasic van Guano Apes, wier stem zowel fragiele spanning als ongeremde explosie kon dragen en zo een vergelijkbare onvoorspelbaarheid in de luisterervaring brengt. Die vergelijking is geen overdrijving: ‘Brash’ begint als een gecontroleerd gitaarnummer uit de jaren negentig en explodeert halverwege in een refrein dat de ruimte vult, ondersteund door een etherische operazangeres die de spanning versterkt in plaats van wegneemt. ‘Coral’ beweegt in de tegenovergestelde richting, opent rauw en ebt weg naar iets kwetsbaars en bijna gesproken, met de regel ‘Never needed pills to continue this fight until now’ als emotionele kern van de hele EP.
‘Ghost Machine’ is het meest uitgesproken conceptuele stuk en tegelijk het meest ingetogen in zijn benadering. Het is een commentaar op kunstmatige intelligentie in muziek, maar zonder te preken: digitaal getinte elementen botsen met nadrukkelijk menselijke basgitaar en analoge vocalen, en die spanning is de boodschap. Als uitgesproken criticus van AI-gegenereerde muziek, die aan dit werk een disclaimer heeft toegevoegd dat het door een mens is gemaakt, geeft Jade Ring hier zijn standpunt zijn meest overtuigende artistieke vorm.
De intro en outro functioneren als ademruimte rond dit centrale drieluik. Opgebouwd uit gelaagde atmosferische geluiden en gesproken fragmenten, geven ze het album zijn filmische karakter en verlenen ze de drie kerntracks hun gewicht. Zonder dat kader zouden ‘Brash’, ‘Coral’ en ‘Ghost Machine’ sterke nummers zijn. Met dat kader worden ze onderdeel van iets dat groter voelt dan de som der delen.
De enige kanttekening is dat de breedte aan stijlen en invloeden soms wrijving veroorzaakt. Wie zoekt naar samenhang in traditionele zin, zal die niet altijd vinden. Maar dat lijkt een bewuste keuze, eerder dan een gebrek aan focus. ‘Pills’ is een album over tegenstrijdigheid en de dagelijkse last van het beheren van het eigen bewustzijn via chemie. Dat het klinkt als meerdere werelden tegelijk is geen toeval. (8/10) (Ghost Laboratories)