Er zijn momenten waarop de entertainmentindustrie per ongeluk de waarheid vertelt. Niet in een persbericht, niet in een interview, maar in een personeelsbeslissing. Deze week meldde media dat Holland’s Got Talent op de schop gaat: het programma wordt een coproductie met België, Jamai Loman en Buddy Vedder moeten plaatsmaken, en Koen Wauters wordt volgens tv-watcher Tina Nijkamp de nieuwe presentator. Het is een bekentenis verpakt als een casting.

Laten we even stilstaan bij wat hier gebeurt. Koen Wauters, de man die in 1987 zijn eerste hit scoorde met ‘Brandweer’, die in 1989 met ‘Anne’ een Clouseau-mania ontketende waarbij meisjes letterlijk flauwvielen tijdens concerten, die in december 2024 in één uur tijd 120.000 kaarten verkocht voor tien shows in het Sportpaleis, gaat een programma presenteren dat beweert sterren te ontdekken.

Koen Wauters had geen talentenjacht nodig. Koen Wauters had geen jury nodig die hem vertelde of hij wel of niet door mocht naar de volgende ronde. Koen Wauters bouwde in veertig jaar een vermogen van 10,8 miljoen euro op door iets ouderwets te doen: muziek maken, optreden, publiek opbouwen, relevant blijven. Sinds 2000 speelde Clouseau 125 keer in het Sportpaleis, voor in totaal meer dan 1,7 miljoen bezoekers. Anno 2025, niet in 1995.

En hij vervangt Jamai Loman. Jamai, die in 2003 Idols won met 75 procent van de stemmen. Jamai, wiens ‘Step Right Up’ de bestverkochte single van dat jaar werd. Jamai, die bij World Idol datzelfde jaar als laatste eindigde met een vernietigend oordeel van de internationale jury. Jamai, die zijn zangcarrière allang heeft ingeruild voor presentatiewerk.

De cirkel is compleet: het product van een talentenjacht wordt vervangen door iemand die nooit een talentenjacht nodig had. Als dat geen faillietverklaring van het format is, wat dan wel?

De spreadsheet heeft gewonnen

Maar wacht, het wordt nog mooier. De reden voor deze wisseling heeft niets met talent te maken. Het heeft te maken met efficiëntie. Met synergie. Met, en ik citeer mediawatcher Tina Nijkamp: “entertainmentformats efficiënter produceren door Belgische en Nederlandse versies samen te voegen, zodat programma’s nog maar één keer gemaakt hoeven te worden.”

Holland’s Got Talent en Belgium’s Got Talent worden samengevoegd tot Got Talent Benelux. Niet omdat het format zo succesvol is dat het moet uitbreiden. Maar omdat het goedkoper is. DPG Media, de nieuwe Vlaamse eigenaar van RTL Nederland, wil besparen. Peter van der Vorst, ooit programmabaas, nu weggepromoveerd tot “directeur Content & Programming” voor beide landen, moet de synergieën gaan realiseren.

Jamai moet weg omdat hij de verkeerde nationaliteit heeft. Niet omdat hij slecht presenteert. Omdat de spreadsheet zegt dat je met een Belgisch-Nederlandse jury en presentatie maar één keer hoeft te produceren. Chantal Janzen en Dan Karaty? Waarschijnlijk ook weg, te Nederlands, te duur, te weinig Benelux-appeal.

De vraag die niemand stelt: als dit format succesvol zou zijn in waar het voor beweert te staan, het ontdekken en lanceren van talent, zou het dan niet meer waard zijn in plaats van gehalveerd?

Het kerkhof van de winnaars

Laten we eerlijk zijn over wat vijftien seizoenen Holland’s Got Talent hebben opgeleverd. Laten we de winnaars langslopen en kijken waar ze nu zijn.

Martin Hurkens won in 2010. Gordon vergeleek hem met Paul Potts en Susan Boyle. Eindelijk, dacht iedereen, een Nederlandse operasensatie. Wat gebeurde er? Sony BMG werkte niet eens mee aan zijn debuutalbum. De man die de nieuwe Potts zou worden, zingt nu in virale YouTubevideo’s op straat. Mooi voor de views, maar niet bepaald de internationale carrière die hem werd beloofd.

Aliyah Kolf won in 2011, elf jaar oud, met een vertolking van Whitney Houstons ‘I Have Nothing’ die de jury tot tranen roerde. Ze won een masterclass bij Jennifer Hudson in Amerika. Het zou het begin zijn van iets groots. Wat volgde: een paar singles (‘Yeah Yeah Yeah’, ‘Hypnoze’), gastrolletjes in jeugdseries, geen releases meer sinds 2017. Ze is nu 26. Nooit van gehoord, toch?

Amira Willighagen won in 2013, negen jaar oud, met Puccini’s ‘Nessun dorma’. Zij is het enige echte internationale succesverhaal. Ze tourt nog steeds de wereld over, trad op met André Rieu, heeft een bloeiende operacarrière. Maar hier zit de angel: Amira leerde zichzelf opera zingen via YouTubetutorials voordat ze aan Holland’s Got Talent meedeed. Ze had het format niet nodig, het format had haar nodig. Haar succes is niet dankzij de talentenjacht, maar ondanks de talentenjacht.

En de rest? DDF Crew, Leon Lissitza, Nick Nicolai, The Fire, Shinshan, Tommy & Rowan? Kun je ze plaatsen? Ken je hun muziek? Weet je wat ze nu doen?

Precies… Ik ook niet.

Vijftien seizoenen. Eén doorbraak.

Het K-Otic-syndroom

Maar het echte bewijs dat het talentenjachtformat failliet is, komt niet uit Holland’s Got Talent. Het komt uit de oervader van de Nederlandse popfabricage: Starmaker.

In 2001 bedacht John de Mol, ja, dezelfde, een programma waarin twaalf jongeren in het voormalige Big Brother-huis werden gestopt om een popgroep te vormen. K-Otic werd geboren. Het was een sensatie. Het debuutalbum ‘Bulletproof’ werd het bestverkochte album van 2001 in Nederland. Meer dan 235.000 exemplaren, tweemaal platina. Na U2 en Bon Jovi was K-Otic de meest bezochte liveact van dat jaar.

En toen?

Sita Vermeulen, de ster van de groep, vertrok eind 2001 om solo te gaan. Haar single ‘Happy’ was een hit. Ze deed een duet met Marco Borsato. Ze won drie TMF Awards. Haar grootste muzikale succes vierde ze ironisch genoeg in Frankrijk, met de hitsingle ‘Le Chemin’ samen met de Franse rockband Kyo, een nummer dat in Nederland uiteraard niks deed, want Frans. En daarna? Kindertelevisie. Sinds 2009 presenteert ze het Nederlandse Disney Channel. en sinds 2013 speelt ze vrij structureel in familiemusicals van Van Hoorne. K-Otic zelf? In 2003 ontbonden vanwege “dalend succes”. Twee jaar. Van bestverkochte album naar ontbinding in twee jaar.

En nu, in 2026, komt de comeback. Een reünietour, 25 jaar na Starmaker. “Ik denk dat 2026 een jaar is dat we even in de agenda moeten aanstippen”, sprak bandlid Bart hoopvol uit.

Lees die zin nog eens. De grootste succesband uit de Nederlandse talentenjachtgeschiedenis moet na 25 jaar terugkomen met nostalgie. Niet met nieuwe muziek. Niet met een doorlopende carrière. Met herinneringen aan die ene zomer in 2001 toen het even leek alsof het iets zou worden.

Dat is geen comeback. Dat is een overlijdensadvertentie in slowmotion.

De kannibaal eet zichzelf

Het format talentenjacht is een perpetuum mobile van mislukte beloftes geworden. Kijk naar de patronen:

• Jamai Loman wint Idols in 2003, wordt presentator van Holland’s Got Talent in 2022, wordt ontslagen in 2026. De winnaar van de talentenjacht presenteert de talentenjacht die nieuwe winnaars oplevert die uiteindelijk ook iets anders moeten gaan doen.
• Rachel Kramer, ex-K-Otic, doet in 2009 mee aan X Factor. Ze wordt tweede. Alsof één talentenjacht niet genoeg was om een carrière te krijgen.
• Bart Voncken, ex-K-Otic, gaat naar popgroep XYP. Nooit van gehoord.

Het format vreet zijn eigen kinderen op en spuugt ze uit als presentatoren, juryleden en nostalgische reünieconcerten. Het enige dat consistent geld oplevert is het format zelf, niet de artiesten die het beweert te ontdekken.

De echte businesscase

Laten we stoppen met de illusie dat Holland’s Got Talent gaat over het ontdekken van talent. Het format gaat over:

• Reclameblokken. Een vrijdagavond vol emotionele momenten, golden buzzers en tranenverwekkende backstory’s is perfecte televisie om advertentieruimte te verkopen.
• Formatlicenties. Fremantle, eigenaar van het Got Talent-format, casht wereldwijd. Of er daadwerkelijk sterren uit komen is irrelevant voor hun verdienmodel.
• Jurysalarissen. Gordon, Chantal Janzen, Dan Karaty, zij verdienen aan het format. De kandidaten krijgen een cheque van 50.000 euro als ze winnen en een “masterclass” die nergens toe leidt.
• De kandidaten zijn niet het product. De kijkers zijn het product. De kandidaten zijn de verpakking.

Koen weet het ook

En hier wordt het cynisch. Koen Wauters weet dit allemaal. Hij presenteert al sinds 2012 Belgium’s Got Talent. Hij heeft gezien wat er met de winnaars gebeurt. Hij kent de cijfers.

Maar Koen Wauters is ook een professional. Hij pakt het geld, doet zijn werk, en gaat daarna gewoon weer Clouseau doen. Weer tien keer het Sportpaleis. Weer 120.000 kaarten in een uur. Weer een carrière die niets met talentenjachten te maken heeft. Het verschil tussen Koen Wauters en de kandidaten van Got Talent is dat Koen Wauters precies weet wat het format is: entertainment. Geen springplank. Geen carrièremaker. Entertainment. De tragiek is dat de kandidaten dat nog steeds niet weten.

De felicitatie

Holland’s Got Talent wordt achttien in 2026. Als het een album was, zou mijn recensie ongeveer zo klinken:

Een veelbelovend debuut dat nooit de belofte waarmaakte. De productie was gelikt, de hooks waren catchy, maar de substance ontbrak. Vijftien seizoenen lang dezelfde formule, dezelfde beloftes, dezelfde teleurstellingen. De producenten verdienden, de artiesten verdwenen in de vergetelheid.

Eén ster, Amira Willighagen, ontsnapte aan het format, maar zij had YouTube al ontdekt voordat de jury haar ontdekte. De rest? Voetnoten in de Wikipedia van vergeten talentenjachten. K-Otic komt terug met een nostalgietour. Sita presenteert Disney Channel. Jamai wordt vervangen door iemand die al beroemd was toen Jamai nog op de middelbare school zat.

En Koen Wauters? Die speelt volgende maand weer het Sportpaleis vol. Zonder jury. Zonder golden buzzer. Gewoon met muziek. Het format talentenjacht is niet gestorven aan gebrek aan talent. Het is gestorven aan het onvermogen om talent iets te bieden dat ze niet beter zelf hadden kunnen regelen.

Eindcijfer: een mager zesje voor de entertainment, een dikke onvoldoende voor de belofte.

Got Budget, indeed.