Vrijdagavond stond de legendarische Shepherd’s Bush Empire in Londen volledig in het teken van Zuid-Afrikaanse alternatieve punkmuziek. Wat begon als een bijzonder dubbelconcert van Die Heuwels Fantasties en Fokofpolisiekar groeide uit tot een avond die allesbehalve draaide om nostalgie. Dit was geen terugblik op vroeger werk, maar een levend en razend energiek moment waarop twee bands de meest vooraanstaande leden van de Zuid Afrikaanse punkscene te zijn.
Rond de Londense concertzaal hing al vroeg een sfeer die eerder deed denken aan Kaapstad of Pretoria dan aan West-Londen. Afrikaans klonk overal in de zaal, vrijwel ieder nummer werd woord voor woord meegezongen en de eerste rijen veranderden al snel in een permanent deinende massa. Tegelijk bleek het publiek opvallend internationaal: de hele Zuid Afrikaanse scene was vanuit heel Groot-Brittannië afgereisd naar Londen, sommigen zelfs vanaf de Shetlandeilanden, speciaal voor deze gezamenlijke show van twee van de belangrijkste bands uit de Zuid-Afrikaanse alternatieve punkscene. Maar ook bezoekers uit Frankrijk en Nederland waren voor de Zuid Afrikanen afgereisd naar Londen.
Hoewel beide groepen nauw met elkaar verbonden zijn, lag het muzikale verschil vrijdagavond duidelijk open op tafel. Die Heuwels Fantasties bracht een melodieuzere, soms bijna dromerige variant van alternatieve punkrock, terwijl Fokofpolisiekar later op de avond vrijwel non-stop vol gas ging met rauwe, energieke punkrock.
De link tussen beide bands gaat bovendien ver terug. Die Heuwels Fantasties ontstond in 2007 toen Hunter Kennedy en Johnny de Ridder tijdens een sabbatical van Fokofpolisiekar samen muziek wilden blijven maken. Kennedy vroeg daarop Pierre Greeff erbij, die hij nog van vroeger kende. Uiteindelijk groeide het project uit tot een soort Parliament-Funkadelic van de Zuid-Afrikaanse alternatieve punkscene, waarin muzikanten voortdurend opdoken in elkaars projecten en samenwerkingen.
Nog voordat Fokofpolisiekar de zaal volledig zou laten ontploffen, zette Die Heuwels Fantasties eerst al een optreden neer dat Shepherds Bush Empire direct in beweging bracht.
Vanaf opener ‘Hoor Jy My’ hing er meteen een warme, uitgelaten sfeer in de zaal. Pierre Greeff bleek uitstekend bij stem en kreeg vanaf de eerste minuten luidkeelse reacties vanuit het publiek. ‘Somer In My Keel’ gaf daarna direct meer vaart aan het optreden, terwijl ‘Beloofde Land’ de zaal veranderde in een groot meezingkoor.
Wat vooral opviel was hoe natuurlijk het nieuwere materiaal in de set paste. Zowel ‘Elsie’, ‘Hoe Nou’ als ‘Nie Môre Nie Nou’ klonken alsof ze al jarenlang onderdeel van het repertoire waren. Vooral ‘Hoe Nou’ had live een opvallend directe impact, mede dankzij het sterke spel van Hunter Kennedy en Fred den Hartog, die voortdurend voor extra dynamiek zorgden zonder dat het geluid dichtslibde.
Een van de hoogtepunten kwam halverwege de set met ‘Klein Tambotieboom’, waarvoor gastzanger Francois van Coke het podium betrad. Zijn aanwezigheid zorgde meteen voor extra energie in de zaal. Het nummer kreeg live een ruwer randje dan op plaat en vormde tegelijk een perfecte brug richting het latere optreden van Fokofpolisiekar.
Ook ‘Shangri-La’, oorspronkelijk opgenomen met Tresor, werkte uitstekend live en kreeg een bijna dromerige sfeer tussen de stevigere nummers door.
De band speelde strak maar ontspannen. Sheldon Yoko hield het geheel ritmisch stevig bij elkaar, terwijl Fred den Hartog met zijn extra zangpartijen Greeff ondersteunde. De samenzang tussen band en publiek tijdens ‘Mejuffrou Sonneblom’ en ‘Ballade Vir ‘N Enkeling’ werkte bijzonder goed in de fantastische akoestiek van Shepherds Bush Empire, die overigens wel hier en daar moeite had met het harde geluid.
Richting het einde schakelde de band opnieuw een versnelling hoger. ‘Maksimum Volume’, afkomstig van het laatste album “C’est La Vie”, klonk luid, direct en bijzonder effectief live. Daarna volgden publieksfavorieten als ‘Leja’ en ‘Sonrotse’, waarbij vrijwel de hele zaal woord voor woord meezong.
Met ‘Nora Vlok’, oorspronkelijk opgenomen met Appel, en afsluiter ‘Pille Vir Kersfees’ kwam het optreden tot een passend einde: energiek, emotioneel en zichtbaar gedragen door een publiek dat ieder nummer leek te kennen.
Maar nauwelijks had Die Heuwels Fantasties het podium verlaten of Fokofpolisiekar stormde al het podium op voor een optreden dat meteen een compleet andere intensiteit met zich meebracht. Vanaf ‘Vernietig Jouself’ en ‘Hemel Op Die Platteland’ veranderde Shepherds Bush Empire in een kolkende punkmassa.
Al vroeg in de set keek Francois van Coke de zaal in en merkte lachend op: “Zo te zien is 99% van de eerste rijen Afrikaans.” Aan de reactie van het publiek te horen zat hij daar waarschijnlijk niet ver naast.
Vanaf dat moment ging het tempo nauwelijks meer omlaag. ‘Brand Suid-Afrika’, ‘Tygerberg Vliegtuig’, ‘Bel Vir Middelvinger’ en ‘Swanesang’ volgden elkaar in hoog tempo op, terwijl de zaal veranderde in één grote springende menigte.
Wat vooral opviel was hoe fysiek de band speelde. Net als eerder bij Die Heuwels Fantasties zochten de bandleden voortdurend de rand van het podium op, stonden ze op de barriers en hingen ze half boven het publiek. Vooral Francois van Coke en bassist Wynand Myburgh leken bijna permanent tegen de barrier aan te wonen.
Van Coke verkeerde vrijdagavond duidelijk in topvorm. Met zichtbaar gemak sprong hij bovenop de barrier, draaide tussendoor handstanden op het podium en bleef ondertussen loepzuiver zingen. Tegelijk zwaaide hij zijn microfoon voortdurend in grote cirkels door de lucht. Dat de microfoon uiteindelijk niet los van de kabel het publiek in vloog, mocht bijna een klein wonder heten.
Naast Van Coke en Wynand Myburgh speelde ook de rest van de band op volle kracht. Gitarist Johnny de Ridder schakelde moeiteloos van de melodieuzere aanpak bij Die Heuwels Fantasties terug naar de veel hardere Fokofpolisiekar-sound, terwijl Hunter Kennedy als gitarist en zanger voortdurend extra spanning toevoegde. Achter hen hield podiumbeest Jaco ‘Snakehead’ Venter de complete machine op agressieve wijze draaiende; zijn drumwerk gaf de set vrijwel continu het gevoel alsof de band ieder moment nóg harder kon gaan spelen.
Halverwege de set werd Pierre Greeff door Van Coke het podium opgeroepen voor een kort gastoptreden. Zijn bijdrage bleef beperkt tot een snelle meet en greet on stagr, maar dat was begrijpelijk: tijdens het optreden van Die Heuwels Fantasties had hij zich al volledig leeggeschreeuwd.
Met nummers als ‘Komma’, ‘FLVJ’, ‘Dans Deur Die Donker’ en ‘Dagdronk’ bleef de intensiteit onverminderd hoog, terwijl ‘Antibiotika’ en ‘Ek Syn (Heilig)’ nog eens extra duidelijk maakten waarom Fokofpolisiekar ruim twintig jaar na oprichting nog altijd zo’n loyale achterban heeft, zelfs in Londen.
Het absolute hoogtepunt kwam aan het einde met de signature track ‘Fokofpolisiekar’. Tijdens het nummer werd het publiek uitgenodigd het podium op te komen, waarna plotseling zo’n twintig fans tussen de bandleden stonden mee te zingen. Voor even veranderde het podium in complete chaos, inclusief selfies, omhelzingen en korte gesprekken, terwijl de band alle tijd nam voor het moment.
Nog voordat iedereen goed en wel weer van het podium af was, werd direct het laatste nummer ‘Tiny Town’ ingezet. Meteen kwamen de bandleden opnieuw naar voren om setlists uit te delen en drumstokken het publiek in te gooien.
Opvallend genoeg kwam er na afloop geen toegift meer van beide bands; beiden waren compleet kapot gespeeld. Maar tegen die tijd voelde dat totaal niet als een gemis, want ook het publiek was zichtbaar compleet moegestreden na een avond die meer weg had van een collectieve ontlading dan van een regulier concert.
Zaterdag staan de bands nog in Gent om zondag een concert te geven in de Melkweg in Amsterdam.