“Het heeft al lang genoeg geduurd.” Met die zin blikte Just terug op het proces van zijn debuutalbum ‘Water Onder De Brug’. Het is een prachtige plaat die zijn solostatus verzilverde en live prachtig ademde. Voor zijn tour kwamen het Bermuda Collectief, Engel en ’t Gilde samen in het vernieuwde poppodium P3 in Purmerend. Werd het een kakafonie van schreeuwende rappers of een viering van kwaliteitswerk?
Blits, Urbz & Christo
In een vernieuwd P3 was het aan Blits, Urbz en Christo van het Amsterdamse Bermuda Collectief om het spits af te bijten. Blits bracht vorig jaar een nieuw album uit, Urbz toerde twee jaar lang met Popronde en Christo heeft net ‘Minder Praten, Meer Spitten’ uitgebracht. De drie emcees lieten allen een positieve indruk achter en eigenlijk hadden de showcases zelfs iets langer gemogen. Waar Blits de tijd nam om zijn werk te presenteren, brachten Urbz en Christo samen juist energie naar de zaal.
Emcee Blits viel op met de nummers ‘Niet Altijd Goed’ en ‘Littekens’, waarin hij openlijk zijn emoties blootlegde. Maar ook ‘Brein’, zijn recente nummer over aantrekkingskracht, viel in de smaak. Urbz en Christo kozen voor een zeer energieke set, waarbij de twee artiesten elkaar per track afwisselden. Van Christo was de nog te releasen track ‘Kindsoldaat’ indrukwekkend, terwijl Urbz juist opviel door zijn rapballade ‘Zielsbewandeling’ en de keuze om zanger Quintus daarvoor mee te nemen. Het Bermuda Collectief kwam strak en correct voor de dag, en nodigde uit tot meer.
Engel
Volgende in de rij was Steven Engel, de Hoornse kartrekker van het Engelland-label. Na twintig jaar dienst bracht hij vorig jaar het album ‘Liedjes In Mineur’uit. Zijn set bestond dan ook zeker uit mineur, met hier en daar een opleving. De track ‘Michael Jordan’ zorgde onmiddellijk voor nostalgie en kreeg een mooie doorloop in ‘Kleine Jongen 2’, het vervolg op Engel’s cultuurhit. Moeiteloos sprak de Horinees herkenbaar charismatisch zijn fans toe.
“Ik ga het even heel ongezellig maken”, waarschuwde Engel met een glimlach voordat hij wat zwaardere teksten voordroeg. Vooral de tekst “Ik zie het allermooiste meisje in zichzelf snijden / verdrietig als ze kijkt in de spiegel, het helpt weinig / dat ik vind dat zij het einde is, het allermooiste meisje is” was storytelling waar de rapper zich tegenwoordig comfortabeler mee voelde. Het is nog steeds zijn verhaal, maar stipte zeker ook de moeilijkheden van anderen aan.
Vanzelfsprekend benaderde Engel de show waar mogelijk met zijn geheime wapen: humor. “Paul is weer terug bij zijn ex”, grapte hij over Paul de Munnik, die na een pauze weer met Acda en De Munnik was begonnen. ‘Kleine Stappen’, waarmee de samenwerking tussen Engel en Paul begon, klonk door de speakers terwijl het publiek luidkeels meezong. Zowel Engel als Just hielpen elkaar vakkundig door de optredens heen, om zo samen twee aparte solo-segmenten te vormen.
Het einde van Engel’s show werd bijgestaan door Surya, de vaardige battle-emcee uit Amsterdam. Een indrukwekkende freestyle over Engel’s ‘Sorry’ volgde, met spitsvondigheden als: “Wees eerlijk met jezelf / je bent waarschijnlijk niet de laatste / maar ook zeker niet de eerste die ik bel”. Na een groot applaus sloten de twee emcees Engel’s set af met ‘De Fundering’, een liefdesbrief aan boombap-hiphop.
Just
Na een muzikaal intermezzo van DJ DNS was het tijd voor de hoofdact. De aandacht was vanavond voor Just, de emcee uit Middelburg. Sinds 2009 is hij een ondersteunend onderdeel van Engel’s albums en in 2011 ontstond hun debuutalbum als gevolg van het rapduo ‘Engel & Just’. Sindsdien ontwikkelde de artiest zich behoorlijk gedurende de vijf duo-albums, en werd de vraag naar een eigen debuut steeds groter. Vandaag zou hij die vraag beantwoorden.
Op de track ‘De Verzamelplaats’ kwam de Zeeuwse emcee met een gefocuste blik op, duidelijk bewust van zijn missie. “Kijk, ik lijk nu misschien wel het middelpunt, maar het draait niet om mij / laat alle details varen, dan zijn veel verhalen gelijk”, rapte Just om direct zijn positie binnen de groep duidelijk te maken. Op de verzamelplaats kwam alles samen en waren we allemaal gelijk: het vertrekpunt voor het Engelland-label.
Toch was ook Just gevoeliger dan ooit. Op ‘Wanhoop niet’ rapte hij: “Fok het spel, je kan alleen maar denken aan die stretcher langs het veld / maar vriend, er is een andere manier / echt, ik help je hopen maat / en het liefst voor je jezelf aan die scherpe randjes openhaalt”. Door zijn schrijfwijze leek het soms zelfs alsof de rapper tegen een alternatieve versie van zichzelf sprak. Met de tekst “Weet dat ik dit niet met droge ogen vertel / ik ben nog steeds aan het werk met die monoloog in mezelf” sloot hij het nummer kundig af, zonder die duistere kant te benoemen.
Halverwege de show schudde de emcee de gejaagdheid van zich af en toonde hij die duistere kant wel. “Hoe stevig ik kan staan, weet ik omdat ik een ander referentiepunt heb”, biechtte Just op voordat hij ‘Probleemgeval’ en ‘Challenges’ opvoerde. De zware, melancholische klanken pasten perfect bij zijn rauwe stemgeluid en niet eerder omschreef de emcee zijn worsteling zo gedetailleerd. “Te lang niet geluisterd / Maakte problemen van lucht / en het kreeg ook de ruimte / maar nu neem ik het beetje bij beetje weer terug”, zong Just onder een enkele spotlight. Van Engel’s mineur naar Just’s donker, het paste allemaal bij elkaar.
Het overlijden van zijn vader gooide roet in de releaseplanning en eerder werd de hele tour van Engel en Just geannuleerd. Deze zware periode verwerkte de emcee uit Middelburg tot een prachtige track op zijn debuutalbum. Op ‘Hou Nog Even Vast’ kwamen verlies, nostalgie en angst samen. “Ik sta in de voortuin, staar door de ruit naar binnen / de vloer kon blijven liggen, zo voelt het nog als ons huis / ik zie allemaal taferelen door mijn tranen heen / jaren aan verleden, leeggehaald in maar een maand of twee”, sprak hij om een beeld te schetsen hoe zijn wereld recentelijk was veranderd.
Gelukkig sloot Just het album en zijn set af met de single ‘Het Mooiste’, waarin hij even ademhaalde en vertelde dat hij nu, meer dan ooit, dankbaar was voor wat er was en zou komen. “Dus dit is hoe vertrouwen voelt”, rapte hij met een glimlach. Collega Engel sprong op het podium om hun favoriete tracks ‘Thuis’ en ‘Stille Genieter’ te spelen, en langzaam landde Just weer veilig in Purmerend. Solo waren ze beiden sterk, samen staken ze de zaal in de fik.
‘t Gilde
Dat laatste statement gold dubbel voor de laatste set van de avond. Het duo Surya & Robian voegde zich bij Engel & Just voor een showcase van de vierkoppige rapformatie ’t Gilde. Waar de mannen in 2020 bij gelegenheid een groepsalbum genaamd ‘Ambachtsliederen’ uitbrachten, voelde de groep vanavond echt als een eenheid met live ook een krachtig samenspel. De emcees brachten niet enkel hun raps ten gehore, maar hielpen ook actief met de overige stukken mee — iets wat rapgroepen vaak achterwege laten.
In rap tempo kwamen tracks als ‘Meters Maken’, ‘Ander Hout’ en ‘Vakmanschap’ voorbij. De vier rappers lieten elkaar genoeg ruimte om volledig het podium te bestijgen, maar waren ook niet bang om elkaar bij te staan. Juist de combinaties van Just met Surya en Robian met Engel waren interessant, omdat die samenstellingen live niet vaak voorkomen. Dat deed verder niets af aan de kwaliteit en de inzet van de groep, die meer dan voorheen als één blok energie bewoog.
Met ‘Niet Op Straat’, ‘De Vaat’ en ‘Dorp’ sloten de vier emcees zowel hun set als de avond af. Onder luid gejuich van het Purmerendse publiek gaf DJ DNS een laatste showcase voordat ze allemaal in het publiek doken, op zoek naar vrienden en mede-artiesten. Wie één van deze of alle acts de komende tijd tegenkomt, doet er goed aan om een kijkje te nemen. De Nederlandse rap is in goede handen bij deze emcees.
Foto’s: Tyron Rosheuvel / Maxazine