Zes jaar was het stil onder zijn eigen naam, maar Tricky heeft allerminst stilgezeten. Terwijl fans wachtten op een opvolger van ‘Fall to Pieces’ uit 2020, bracht de Bristolse producer en zanger, geboren als Adrian Thaws, muziek uit onder wisselende aliassen: het allstarproject Lonely Guest, de samenwerking Theis Thaws met producer Mike Theis en vorig jaar nog het gezamenlijke album Out The Way met vaste medewerker Marta Złakowska. Dat die platen niet onder zijn eigen naam verschenen was bewust. Pas toen manager Alan McGee het nieuwe materiaal hoorde en aandrong om er alsnog een Tricky album van te maken, veranderde dat. Het resultaat is ‘Different When It’s Silent’, zijn vijftiende studioalbum en zijn eerste soloplaat in zes jaar.
Wie Tricky kent sinds zijn doorbraak met Massive Attack en zijn ijzersterke debuut ‘Maxinquaye’ uit 1995, weet dat hij zelden voor de makkelijke weg kiest. Ook hier weer schuwt hij het spotlicht op zijn eigen stem, die als een schim door de nummers zweeft, gefluisterd en amper verstaanbaar, terwijl anderen de melodie dragen. Nieuw is de rol van Mitch Sanders, een jonge zanger uit Bristol wiens falsetstem het grootste deel van het album voor zijn rekening neemt. Zijn warme, kwetsbare timbre vormt een intrigerend contrast met Tricky’s donkere aanwezigheid op de achtergrond.
De opener ‘Still See Me There’ zet meteen de toon met een ruwe, bijna ongepolijste gitaar en een sfeer die dreigend en breekbaar tegelijk aanvoelt. Op ‘Because I Don’t Know’ bouwt Tricky een gespannen, schimmig geluid rond synthesizers en scherpe gitaarpartijen, terwijl Sanders zingt over pijn en verlangen naar erkenning. Nummers als ‘So Cold’ en ‘Marinade’ blijven dicht bij het karakteristieke Tricky geluid van schaarse beats en broeierige elektronica, zonder ooit naar nostalgie te neigen. Het is muziek die put uit dezelfde bron als zijn beginjaren, maar niet probeert die tijd te kopiëren.
Het album sluit af met ‘Out of Place’, de eerste single en tevens het enige nummer met Marta Złakowska. Het nummer was oorspronkelijk voor haar eigen plaat geschreven, maar vond uiteindelijk zijn plek hier, als een gespannen finale waarin haar ingetogen zang botst met Tricky’s opgejaagde, bijna punkerige aflevering. Het is een gepast slot voor een plaat die leunt op tegenstellingen: kwetsbaarheid tegenover dreiging, stilte tegenover ruis.
‘Different When It’s Silent’ is opgenomen tussen Tricky’s huis in Frankrijk en studiosessies in Bristol, en die twee werelden zijn voelbaar. Er zit iets huiselijks en intiems in de productie, maar ook de rauwe energie van de stad die hem gevormd heeft. Veertien nummers, nauwelijks veertig minuten, en toch voelt het album vol en doordacht aan. Geen opvulling, geen overbodige lengte. Voor een artiest die al meer dan dertig jaar experimenteert binnen zijn eigen, moeilijk te vangen genre, is dit een plaat die laat zien dat hij nog altijd iets te vertellen heeft, ook al doet hij dat fluisterend. (8/10) (False Idols)