Buiten, in de nog altijd frisse februarilucht, speelden zich die zaterdagavond taferelen af die je zelden meer ziet: mensen die wanhopig vreemden aanspraken, sms’jes stuurden en met gefronste wenkbrauwen op hun telefoon staarden, op zoek naar een ticket voor een rockshow in een muziekcafe in Eindhoven. Niet voor een reunie van een jaren-tachtig stadionband. Niet voor een hype-artiest met een miljoen volgers. Maar voor Sjako!, drie heren van ruim boven de zestig uit Haarlem, die al sinds 1981 bewijzen dat Nederlandse rock wereldklasse kan zijn. Cafe Wilhelmina was uitverkocht. Zelfs de band had dat naar eigen zeggen niet zien aankomen.
In de periode 1988 tot 1994 speelde het trio van zanger en gitarist Wouter Planteijdt, bassist Thijs Vermeulen en drummer Jaap J. Vrenegoor het clubcircuit letterlijk plat. Het album ‘Livewire’, geproduceerd door Golden Earring-gitarist George Kooymans, bezorgde de band een cultstatus die tot op de dag van vandaag standhoudt. Het nummer ‘Hurt’ belandde in menig lijst van mooiste Nederlandse songs ooit. Het beste nummer dat Kane nooit heeft kunnen schrijven en waarvan Dinand Woesthoff ’s nachts nu nog schreeuwend wakker wordt in die wetenschap. Sjako! ’s 2 Meter Sessies werden legendarisch. Groot commercieel succes bleef weliswaar uit, maar de band won iets beters: de onvoorwaardelijke loyaliteit van een fanbase die drie decennia later nog steeds de zaal uitverkoopt.
Twee uur speelde Sjako! die avond. Twee uur. In een tijdperk waarin een concert van 75 minuten al als royaal wordt beschouwd, is dat bijna een politieke daad.
Het publiek was een opvallend geval apart. Wilhelmina stond die avond vol muzikanten, en dat merk je. Maatsoorten werden meegeteld op vingers, blikken werden uitgewisseld en oordelen gefluisterd. Een handvol gitaristen, het type dat zichzelf graag serieus neemt, kon een schamper lachje niet onderdrukken wanneer bleek dat Wouter Planteijdt zijn avond speelde op een Squier. Geen dure vintage Fender, geen verzekerd instrument met een certificaat van authenticiteit. Gewoon een Squier. Dat lachen verging ze naarmate de avond vorderde en de set aan geweld en intensiteit won. ‘Suit Gorilla’, het bijna negen minuten durende monster van het nieuwe album, werd bijna het Waterloo van dat bescheiden instrument. De gitaar kreeg een pak op haar parelwitte donder dat door de zaal galmde. Het dak van Wilhelmina trilde. De Squier overleefde het, maar nipt. En niemand lachte meer.
Dan was er nog een vertrouwd Nederlands fenomeen dat zich die avond opnieuw manifesteert: het publiek dat zijn mond niet kan houden. De decibels van het omgevingsgeluid in Wilhelmina logen er niet om. Gesprekken werden gevoerd met het volume en de urgentie van mensen die werkelijk iets belangrijks te zeggen hebben, al bleef het gissen wat dat dan precies was. Men moest het werkelijk jammer gevonden hebben dat er zo’n goed bandje door hun conversatie heen stond te spelen.
De set opende met ‘The Right Place’, de opener van het vorige album ‘Megaliths’, en zette meteen de toon. Wat volgde was een reis door oud en nieuw, waarbij het materiaal van het aanstaande dubbelalbum ‘Senior Citizens’ verrassend naadloos aansloot bij de klassiekers. ‘Outside the Box’ heeft alle vertrouwde Sjako! ingredienten, de groove zat er direct in. ‘Ndugu (Under Your Banner)’ en ‘So Good to See’ bevestigen dat de band in de zomer van 2025 in de Franse Ardennen niet voor niets heeft zitten werken. Het nieuwe materiaal was nog onbekend bij het publiek, dat het album nog niet kende, maar het paste moeiteloos in de set. Het heeft dezelfde energie, dezelfde intensiteit als het oudere werk.
Bijzonder was het moment waarop Planteijdt vertelde over het ontstaan van ‘ Into the Night (Fight Fight Fight)’. Het nummer werd geboren nadat de band op televisie zag hoe een zekere president na een aanslag door zijn beveiliging werd afgevoerd terwijl hij “Fight, Fight, Fight” scandeerde. In de Sjako! versie werd dat “Fart, Fart, Fart”.
Jaap J. Vrenegoor toonde zich gaandeweg de avond niet alleen als de stevige motor van het geheel, maar ook als een muzikant die in een smaakvolle drumsolo liet horen dat drums geen powerinstrument hoeven te zijn. Drums kunnen ook gewoon muziek maken. De nieuwe single ‘To Steve’, een eerbetoon aan oud-gitarist en Haarlemse kunstenaar Steven van den Broeke die begin 2025 overleed, legde Planteijdt kort uit aan het publiek, al zijn de meeste aanwezigen te jong om zich de vroege jaren tachtig te herinneren. Het nummer stond desondanks als een huis.
Dan was er ‘Dingwalls Dazzle Dance’. Het absolute hoogtepunt van de avond, en wie de band een beetje kent weet waarom. Het nummer is technisch van een niveau dat zelfs de kletskousen in de zaal even het zwijgen oplegde. Unisono gespeelde riffs op bas en gitaar, gekke breaks, ingehouden stops en een naadloze overgang naar een andere maatsoort die menig muzikant het zweet doet uitbreken. Terwijl het publiek verbijsterd toekeek, staan de drie heren van Sjako! erbij te lachen. Breed, oprecht en met het onmiskenbare plezier van mensen die precies weten wat ze doen en er nog altijd volledig van genieten. Dat is het idee. Dat is ook precies waarom Sjako! anno 2026 nog altijd relevant is. Vakmanschap gecombineerd met speelsheid is een zeldzaam iets. Als het lukt ziet het er moeiteloos uit. Dit lukte.
De classics die volgen, ‘Match With You’ en de onverwoestbare ‘Hurt’, klonken alsof ze gisteren zijn opgenomen. De toegiften vatten de avond samen. ‘Where’s Jake’ van ‘Megaliths’ was een eerbetoon aan Vrenegoor zelf, die een persoonlijk gevecht tegen ziekte won. ‘I Won’t Quit Now’ van ‘Livewire’ klonk als een belofte die de band keer op keer nakomt. En dan, als absolute afsluiter, ‘Foxy Lady’ van Jimi Hendrix. Drie muzikanten die hun inspiratiebronnen niet verloochenen en een klassieker behandelden met het respect en de energie die hij verdiende.
Sjako! is terug. Eigenlijk zijn ze nooit weggeweest.
Foto’s (c) Jan Vranken