In een tijdperk waarin virtuositeit al te vaak wordt verward met snelheid en technische acrobatiek, biedt Björn Meyer iets radicaal anders: terughoudendheid als openbaring. Op ‘Convergence’, zijn tweede solo-uitstapje voor het legendarische ECM-label, speelt de Zweeds-geboren bassist niet alleen op zijn zessnarige elektrische bas; hij laat het instrument ademen, spoken, de enorme akoestische ruimtes tussen noten bewonen als een geest die op zoek is naar vorm.
Zeven jaar na zijn veelgeprezen debuut ‘Provenance’ heeft Meyer zijn muzikale laboratorium verplaatst van Lugano’s responsieve Auditorio Stelio Molo naar de Bavaria Musikstudios in München, een ruimte doordrenkt met de traditie van filmmuziek. Het is een passende keuze. Deze negen composities voelen minder aan als conventionele basuitvoeringen en meer aan als cinematografische geluidslandschappen, waarbij elk nummer levendige mentale beelden oproept door Meyers meesterlijke manipulatie van textuur, ruimte en tijd.
Het openende titelnummer zet meteen de meditatieve toon van het album. In plaats van zichzelf aan te kondigen met het borstkloppende zelfvertrouwen dat typisch is voor solo-basplaten, kiest Meyer voor intimiteit boven impact en gebruikt hij delays, reverbs en live-effecten om wat aanvankelijk klinkt als postproductietovenarij, maar zich bij nader luisteren onthult als een realtime ballet van technische controle en artistieke gevoeligheid. Zijn instrument ondersteunt niet alleen melodieën; het wordt een volledig orkest op zichzelf, in staat om alles op te roepen, van vogelgeroep tot het zachte gezoem van de ontwakende natuur.
‘Gravity’ staat als het meest direct grijpende moment van het album en toont Meyers elegante polymetrische tokkel dat stevig de fysieke aanwezigheid van de basgitaar bevestigt terwijl het deze tegelijkertijd overstijgt. Als Jaco Pastorius’ ‘Portrait of Tracy’ ontdaan van zijn flamboyantie en opnieuw bedacht alsof je door een ambientlens naar een landschap kijkt, bewijst het nummer dat de elektrische bas kan zingen met de emotionele directheid van elk hoofdinstrument wanneer het wordt geplaatst in handen die zo bekwaam en doordacht zijn.
Het experimentele hart van ‘Convergence’ klopt het sterkst in ‘Rewired’ en ‘Magnétique’, waar Meyer bastechnieken gebruikt met magneten en metalen staven om percussieve, metallische texturen te ontlokken die tegelijkertijd knikken naar John Cages avant-garde-innovaties en de hypnotische ritmes van Afrikaanse mbira-muziek. Deze momenten onthullen dat Meyers decenniumlange verblijf bij Nik Bärtschs Ronin niet alleen ging over het houden van de maat, maar ook over het begrijpen van ritme als architectuur, als het skeletachtige raamwerk waarop hele sonische universums kunnen worden gebouwd.
‘Hiver’ vangt iets ongrijpbaars, de specifieke kwaliteit van licht die arriveert op een bewolkte wintermiddag vlak voor de sneeuwval. Het is hier dat Meyers groei als melodist het duidelijkst wordt. De verlangende, bijna vocale kwaliteit van zijn lijnen toont aan dat technische innovatie en emotionele diepte geen tegengestelde krachten hoeven te zijn. Ondertussen doet ‘Drift’ zijn naam eer aan, met zijn weerkaatsende texturen die de luisteraar in een stroom van puur geluid trekken, waardoor het passieve luisteren wordt getransformeerd in een actieve meditatie.
Toch is ‘Convergence’ niet zonder beperkingen. Ondanks al zijn vakmanschap en verbeeldingskracht worstelt het album af en toe om het momentum over de volledige speelduur te behouden. Precies die kwaliteiten die individuele nummers zo boeiend maken, hun ruimtelijkheid, hun weigering om naar resolutie te haasten, kunnen de algehele luisterervaring statisch in plaats van transformerend laten aanvoelen. In tegenstelling tot zijn werk met de Tunesische oudmeester Anouar Brahem, waar Meyers bas cruciaal contrapunt en dialoog bood, moet hij hier alleen de interesse vasthouden, en het gesprek voelt soms eenzijdig aan.
Het slotnummer ‘Nesodden’, daar geplaatst op suggestie van legendarisch ECM-producer Manfred Eicher, biedt een bevredigende oplossing, met zijn klassiek georiënteerde melodie die een zachte ontknoping biedt die de uiteenlopende draden van het album samenvoegt. Het is een herinnering dat Meyer de verhaalboog begrijpt, zelfs in muziek die zo abstract is, dat hij niet alleen sonische texturen creëert maar er ook verhalen mee vertelt.
‘Convergence’ slaagt uiteindelijk als een diepgaande meditatie over wat de elektrische bas kan worden wanneer deze wordt bevrijd van zijn traditionele rol als ritmisch anker en harmonische fundering. Meyer daagt niet alleen conventionele opvattingen over zijn instrument uit, hij veegt ze weg en onthult de elektrische bas als een voertuig voor ambientverkenning, minimalistische compositie en pure muzikale dichterij. Hoewel het misschien niet de transcendente hoogten bereikt van ECM’s meest iconische releases, vestigt het Meyer stevig als een van de meest onbevreesde en innovatieve bassisten van de hedendaagse muziek, een artiest die meer bezig is met het ontdekken van nieuwe muzikale talen dan met het perfectioneren van oude.
Dit is muziek voor diep luisteren, voor degenen die bereid zijn zich over te geven aan het bewuste tempo en de zorgvuldig geconstrueerde sferen het bewustzijn te laten binnendringen. In Meyers handen wordt de basgitaar niet alleen een instrument maar een meditatie over de ruimte zelf, de ruimte tussen noten, tussen stilte en geluid, tussen wat muziek is en wat het nog zou kunnen worden. (7/10) (ECM Records)