Toen Per Gessle in oktober 2022 ‘Pop-Up Dynamo!’ uitbracht, markeerde dat een moedig nieuw hoofdstuk voor de Roxette-erfenis. Nu, ruim drie jaar later, heeft de Zweedse popmaestro ons iets waardevols geschonken: de ruwe, ongepolijste demo’s die de basis vormden voor die zorgvuldig vervaardigde nummers. Uitgebracht op zijn 67e verjaardag deze januari, ontdoet ‘The Per Gessle Archives – The Pop-Up Dynamo! Demos’ de nummers van hun glanzende jaren tachtig-synthglans en onthult de skeletachtige schoonheid van vijftien tracks in hun embryonale vorm.
Wat hieruit naar voren komt is een meesterklasse in songwriting. Zonder Clarence Öfwermans en Magnus Börjesons arsenaal aan Jupiter 8- en Prophet 5-synthesizers leggen deze demo’s Gessles melodische architectuur in zijn puurste vorm bloot. Het openingsnummer ‘Walking On Air’, oorspronkelijk bedacht voor een strandscène in ‘Top Gun: Maverick’ die nooit gerealiseerd werd , klinkt opmerkelijk intiem in zijn versie van oktober 2019. Helena Josefssons zang blijft krachtig, maar hier zweeft die boven schaarse arrangementen die de kracht van Gessles hook-schrijverij benadrukken in plaats van de productietovenaarij die het later zou omtoveren tot een in neon gedrenkte hymne.
Het contrast wordt nog sterker bij ‘Me And You And Everything In Between’. In mei 2020 legden Gessle en Mats Persson in zijn Tits & Ass Studio in Halmstad iets voornamelijk akoestisch en kwetsbaars vast. Wetende hoe de definitieve versie klonk ‘als een hitsingle uit een andere tijd’, bieden deze demo’s een voor-en-na-les in popproductie die thuishoort in een leerboek. Het is het verschil tussen een houtskoolschets en een technicolor-schilderij, beiden hebben waarde, maar dienen verschillende doelen.
‘The Craziest Thing’ blijkt bijzonder onthullend. De Sweetspot-demo van februari 2021 mist de orkestrale accenten en Pet Shop Boys-achtige bombast die Öfwerman en Börjeson er later in zouden brengen, waardoor luisteraars kunnen waarderen hoe Gessle een onuitgebracht refrein uit het midden van de jaren tachtig redde en het in een moderne context plaatste. De basis is onmiskenbaar sterk, ook al zou er later nog flink wat vlees aan de botten moeten worden toegevoegd.
Helena Josefsson komt naar voren als een cruciale medewerker gedurende deze sessies. Haar bijdragen aan ‘Watch Me Come Undone’, ‘Debris’ en ‘Sunflower’ tonen waarom Gessle haar als een van de belangrijkste stemmen koos voor PG Roxette. Op deze demo’s voelen haar uitvoeringen minder bewerkt, menselijker , je kunt de adem controle horen, de lichte vocale imperfecties die in de uiteindelijke productie gladgestreken zouden worden. Het zijn juist deze imperfecties die de demo’s zo overtuigend maken voor doorgewinterde fans.
Misschien wel de interessantste toevoeging is ‘Jezebel’, vastgelegd in november 2017 en oorspronkelijk bedoeld voor Gessles solowerk. In zijn demoversie is het country-dna nog veel duidelijker, denk aan Fleetwood Macs ‘Songbird’ in plaats van de meer gepolijste versie die uiteindelijk op ‘Pop-Up Dynamo!’ verscheen. Het staat als buitenbeentje op het album, maar zijn aanwezigheid hier is volkomen logisch als venster op Gessles bereidheid zijn eigen archieven te plunderen voor materiaal dat wederopstanding waard is.
De demo’s bevatten ook twee niet-albumnummers: ‘Wish You The Best For Xmas’ en ‘When She Needed Me The Most’, beide uit 2022. Deze voelen als bonusverrassingen voor completisten, hoewel geen van beide de hoogten bereikt van het sterkste materiaal van het album. Toch tonen ze Gessles productiviteit, zelfs tijdens het samenstellen van ‘Pop-Up Dynamo!’ creëerde hij aanvullende nummers die simpelweg niet in het uiteindelijke verhaal pasten.
Het meest opvallende aan deze collectie is hoe het Gessles oorspronkelijke claim bevestigt dat hij ‘behoorlijk geproduceerde demo’s’ maakte. Dit zijn geen vier-sporen slaapkameropnames met een gitaar en een bandrecorder. Het zijn professionele, vaak meerlagige producties op zichzelf – alleen zonder de analoge synthalchemie die het geluid van het uiteindelijke album zou definiëren. Beschouw ze minder als ruwe schetsen en meer als alternatieve versies die een ander evolutionair pad bewandelden.
Voor fans die verliefd werden op het synth zware uiteindelijke album kunnen deze demo’s aanvankelijk teleurstellend aanvoelen. Maar dat mist het punt. Dit is niet bedoeld om ‘Pop-Up Dynamo!’ te vervangen, het is bedoeld om het aan te vullen, om te laten zien hoe geweldige popnummers in meerdere toestanden tegelijk kunnen bestaan. Het is het verschil tussen het horen van ‘The Look’ als een volledig geproduceerde Roxette-klassieker versus Gessle die het solo akoestisch uitvoert. Beide versies werken omdat de fundering rotsvast is.
De archiefrelease dient ook als ontroerende herinnering aan Gessles aanhoudende vitaliteit. Op zijn 67e rust hij niet op zijn lauweren of toert hij eindeloos met de grootste hits. Hij documenteert zijn proces, voedt luisteraars in hoe de popworst gemaakt wordt, en doet dat met het zelfvertrouwen van iemand die weet dat zijn backcatalogus dit niveau van transparantie aankan. Deze demo’s zullen sceptici niet bekeren, maar ze zullen de waardering onder gelovigen verdiepen, en in het huidige streamingtijdperk is dat soort fan service steeds zeldzamer en waardevoller. (7/10) (Elevator Entertainment/Parlophone)