Vrijdagavond stond het Muziekgebouw Eindhoven in het teken van een bijzondere muzikale samenwerking. Maria Mena, de Noorse singer-songwriter die met ‘Just Hold Me’ in 2006 Nederland veroverde, trad voor een uitverkochte zaal op met Amsterdam Sinfonietta onder leiding van artistiek leider Candida Thompson.
Het concert begon met een solo van Amsterdam Sinfonietta: de ‘Ouverture’ uit Leonard Bernsteins ‘Candide’. Thompson, die naast haar leidende rol ook de solo’s op haar viool speelde, kwam met haar ensemble krachtig over. Het strijkorkest bewoog zich met zekerheid door de complexe muziek en kondigde daarmee aan dat dit geen conventioneel popconcert zou worden.
Toen Mena het podium betrad voor ‘You’re the Only One’, werd direct duidelijk hoe doordacht de arrangementen waren. Haar stem, breekbaar en direct tegelijk, vond een natuurlijke partner in de strijkers. Wat volgde was direct een open verhaar over haar scheiding, waarbij toch een flinke dosis humor gebracht werd, en gevolgd door het daarbij horende gevoelige ‘I Don’t Wanna See You With Her’. Het werd gevolgd door een verhaal over haar openheid en zwaktes gevolgd door ‘Eyesore’ en haar prachtige hit ‘Just Hold Me’. Het was een opeenvolging van nummers die leken te zijn geschapen voor deze bezetting, hoewel ze dat oorspronkelijk niet waren.
Tussen de muziek door deelde Mena verhalen die de nummers in perspectief plaatsten. Het is die eerlijkheid die haar werk altijd heeft gekenmerkt en waarmee ze luisteraars raakt. Ze begon al als jonge tiener met schrijven als manier om pijn te verwerken, en dat therapeutische aspect is nooit verdwenen. De zaal luisterde in stilte, alsof niemand deze intimiteit wilde verstoren.
Het programma kende een duidelijke structuur in vier delen. Na het eerste blok met Mena’s eigen werk nam Amsterdam Sinfonietta weer de ruimte. Mena kondigde het deel aan als eerbetoon aan Amerika, wat wat hoon opleverde. Die verstomde al snel toen bleek dat het ging om enkele grote successen uit het verleden. met Aaron Coplands ‘Hoe-Down’ uit het ballet ‘Rodeo’. De dynamiek van de stukke bracht energie, waaronder prachtige stukken uit Bernsteins ‘West Side Story’. Logisch, gezien Mena net als haar broer is vernoemd naar een van de hoofdpersonages uit de klassieker. Bij ‘Maria’ en ‘Mambo’ speelde het orkest solo, tussendoor voegde Maria bij ‘I Feel Pretty’ haar stem toe. Die keuze was persoonlijk: haar ouders ontmoetten elkaar in New York, waar haar vader uit Nicaragua als drummer werkte, en haar moeder werkte in het theater in Oslo toen ‘West Side Story’ daar draaide. Die verbinding gaf de muziek een mooie betekenis.
In het derde deel kreeg het programma meer power. ‘Power Trip Ballad’, een rauw nummer over de scheiding van haar ouders en de emotionele mishandeling die volgde, klonk indringend. Het Amsterdam Sinfonietta liet hierbij horen naast geweldige muzikanten te bieden, ook een achtergrondkoor te kunnen zijn. Maria zelf was geëmotioneerd door de klasse van het koor en stelde een à capella tour voor. Schumanns ‘Child fall asleep’ (‘Kind im Einschlummern’) uit ‘Kinderszenen’ leidde naar haar eigen en emotionele ‘My Lullaby’, het nummer dat ze als elfjarige schreef over de scheiding van haar ouders, vlak nadat ze haar moeder voor de laatste keer zag en bij haar vader ging wonen. De overgang was vloeiend en toonde hoe klassiek en persoonlijk werk elkaar kunnen aanvullen.
De coverversies die volgden waren zorgvuldig gekozen. Alanis Morissettes ‘Uninvited’ kreeg door het strijkorkest een spanning die de oorspronkelijke versie evenaarde maar anders kleurde. Hansons ‘I Will Come to You’ transformeerde in Mena’s handen tot iets anders dan het originele tienerpopadres. Amy Winehouses ‘Back to Black’ won aan melancholische diepte, maar stond als een huis. ‘Habits’, een nummer over haar angst voor normaliteit in relaties en haar neiging om sabotage te plegen voordat anderen haar kunnen verlaten, kreeg extra betekenis. Het nummer dateert van haar album ‘Viktoria’ uit 2011 en reflecteert op patronen die ze in zichzelf herkende. Het werd gevolgd door Linkin Parks ‘Crawling’ dat ontdaan werd van zijn metalrand, maar nog steeds rauw en ruig ten gehore werd gebracht. De arrangementen lieten de herkenbaarheid intact maar voegden telkens nieuwe, klassieke lagen toe.
Het vierde en laatste deel opende met Edvard Griegs muziek uit ‘Peer Gynt’. Bij ‘Åses Dood’ speelde Amsterdam Sinfonietta solo, bij ‘Solveigs lied’ zong Mena mee. De Skandinavische connectie was voelbaar en raakte aan haar Noorse roots op een manier die authentiek aanvoelde zonder sentimenteel te worden. ‘All This Time (Pick-Me-Up Song)’, het nummer dat in Nederland de top tien bereikte, bracht de zaal tot samenzang. Het is een van die nummers die mensen blijven kennen omdat het iets universelers raakt dan alleen Mena’s persoonlijke ervaring.
Na het applaus keerde ze terug met een toegift, dat voorafgegaan werd met een betoog tegen Ai Muziek. Als toegift volgde Anne Grete Preus’ ‘Når himmelen faller ned’, een Noorse klassieker over de sneeuw, die Mena eerde met een vertolking die binnenkwam, ondanks dat vrijwel niemand het kon verstaan.
‘All The Love’ van haar album ‘Weapon in Mind’ uit 2013 werd de definitieve afsluiting die paste bij de avond. Het sloot een avond af die liet zien wat de nieuwjaars tournee ‘Breder dan klassiek’ van Amsterdam Sinfonietta met Rufus Wainwright destijds ook al luet zie.. Na samenwerkingen met artiesten als deze Rufus Wainwright, maar ook Jonathan Jeremiah, Blaudzun, Karsu en Wende blijft het orkest grenzen verleggen zonder zijn identiteit te verliezen.
Thompson en haar musici wisten precies wanneer ruimte te geven en wanneer te ondersteunen. Mena op haar beurt toonde dat haar kracht niet alleen zit in haar stem, maar ook in haar vermogen om kwetsbaarheid om te zetten in verbinding. Hoe fragiel Mena aanving, des te krachtig eindigde het convert. Een cirkel die rond kwam een avond vol emotie. Krachtig!