Soms komt er een album voorbij van een band die je niet zelf zomaar zou opzoeken, maar die door omstandigheden toch bij je terechtkomt. Zo ook ‘Lost in Motion’ van Moss, een band die in 2003 in Amsterdam werd opgericht en inmiddels haar muziek uitbrengt op het interessante Excelsior-label.
De muziek maakt nieuwsgierig naar de rest van hun oeuvre. Bij nadere kennismaking blijkt dat Moss inmiddels gestaag aan een indrukwekkend muzikaal palet heeft gebouwd, waarvan ‘Lost in Motion’ een overtuigend bewijs is. Tegelijkertijd is het ook weer eens het bewijs dat er zoveel goede muziek wordt gemaakt, dat je onmogelijk op de hoogte kunt zijn van alles wat er voorbij komt.
Moss bewijst met dit album bovendien dat de Calimero-uitdrukking ‘on-Nederlands goed’ nodig aan herijking toe is. Er zijn ontzettend veel goede Nederlandse bands, maar on-Nederlands goed zijn betekent blijkbaar niet automatisch dat je wordt gedraaid op de voorspelbare en geplugde populaire radio, waar de bekende artiesten hun rondjes draaien, al dan niet gelardeerd met een overdaad aan autotune.
Wie oren heeft, luistert. En wie goede muziek wil horen, weet de poppodia te vinden die durven te programmeren. Volgens de promotie handelt ‘Lost in Motion’ over hetgeen wat slijt, wat standhoudt en de vraag of we nog kunnen blijven groeien. Getuige dit album zou daar een welluidend ‘ja’ op mogen volgen.
Moss weet verschillende periodes uit de afgelopen muziekdecennia bovendien naadloos in de nummers te verwerken. Het album bevat – ieder zijn eigen smaak natuurlijk – een aantal prijsnummers, waarvan opener ‘Slotted’ direct de eerste is. Die heerlijk aanwezige badkuipbas zet meteen de toon.
De flexibiliteit van zanger, gitarist en songwriter Marien Dorleijn draagt bij aan de verrassing die vrijwel ieder nummer in zich heeft. ‘Why Oh Why’ heeft een duidelijke Eric Pulido-feel van Midlake, zowel in de zang als in de sfeer. Zo zijn er door het album heen meer referenties die zich in gedachten aandienen, zonder dat ze er dik bovenop liggen. Radiohead bijvoorbeeld, door de experimentele drift die bepaalde nummers met zich meedragen. Daarnaast zijn er de nodige raakvlakken met een brede verzameling indie-bands waar Moss moeiteloos tussen zou kunnen passen.
Toch komt bovenal – en daar schuilt ook de kracht van dit album – de kwaliteit van Dorleijn als songwriter naar voren. Zonder geijkte banen te bewandelen en dicht bij zijn muzikale kern te blijven, weet Moss keer op keer de waardering naar zich toe te trekken. Daar waar de muziek wat meer wordt losgelaten, blijft het aangenaam om naar te luisteren. Nergens wordt het gewoontjes. Er gebeurt altijd wel iets, in het groot of juist in het klein, zoals op ‘United Doodle’. Daardoor geeft het album bij meerdere luisterbeurten telkens nieuwe details prijs. Dat maakt een goed album.
De kracht schuilt ook in het samenspel met de andere bandleden. Finn Kruyning en Michiel Stam hebben met Klangstof bovendien hun eigen, niet onverdienstelijke sideproject. Het laat zien dat er binnen deze bezetting voldoende muzikale bagage aanwezig is om verschillende kanten op te kunnen.
Een ander prijsnummer is ‘Marble Sum’. Het nummer opent als een capsule in space en dendert vervolgens met een heerlijk bas- en drumritme door naar een vroeg-eighties Depeche Mode-refrein. Opvolger ‘Fujisonic’ brengt je linea recta terug naar de tijd van The Stone Roses, dankzij de klank van de bas en de early-nineties-ritmiek. Raakvlakken zijn er genoeg, maar van herhaling van zetten is geen sprake.
Met ‘Heal’ geeft Dorleijn opnieuw blijk van zijn vermogen om zijn stem als sfeerinstrument in te zetten. Het nummer heeft een duidelijke Thom Yorke-achtige vibe, zonder dat Moss daarmee in een simpele imitatie vervalt.
‘Lost in Motion’ lijkt op het eerste gehoor misschien eenvoudig van opzet, maar zoals ook bij Joy Division zit de crux in de details. Ondertussen word je meegenomen in de rode draad van het album, waarin ouder worden zonder stil te vallen, slijtage en standvastigheid samenkomen. Het album heeft daardoor een mooie balans tussen de muzikale wendingen en de thema’s die in de nummers worden aangesneden.
Moss is een interessante band die absoluut de moeite waard is om verder te verkennen. En wanneer ze live in de buurt zijn, zou ik er zeker eens van dichtbij kennis mee willen maken. Wanneer een album dat bij de luisteraar weet op te roepen, is de klus wat mij betreft geklaard. (8/10) (Excelsior)