Er zijn liefdesliedjes die op een wenskaart belanden. En er zijn liefdesliedjes die een heel land stil krijgen. Op deze Valentijnsdag biedt Maxazine je geen afspeellijst voor bij het kaarslichtdiner, geen ’top 10 romantische songs om bij weg te smelten’. Nee. We nemen je mee door de Nederlandse liefdesliedjes die de muziekgeschiedenis werkelijk op hun kop hebben gezet. Songs geboren uit passie, uit wanhoop, uit een glas te veel of een nacht te weinig, en die vandaag nog steeds harten laten smelten, zelfs ver voorbij 14 februari.
Sammy – Ramses Shaffy (1966)
Amsterdam, midden jaren zestig. De grachtengordel bruist van de provo’s, de kunstenaars, de nachtvlinders. En dan is daar Ramses Shaffy, half Egyptisch, half Frans, volledig ontembaar, die op een podium klimt en ‘Sammy’ zingt. Een lied over verlangen naar een geliefde die er niet meer is, gezongen met een rauwheid die Nederland niet gewend was. Shaffy zong niet voor de huiskamer, hij zong voor de ziel. Zijn stem, die onmogelijke stem die kon fluisteren en brullen in dezelfde ademhaling, maakte van het Nederlandse chanson iets dat het daarvoor niet was: gevaarlijk. Na hem was het levenslied nooit meer hetzelfde.
Zij gelooft in mij – André Hazes (1981)
Er zijn weinig momenten in de Nederlandse popgeschiedenis zo bepalend als de opkomst van André Hazes. Met ‘Zij gelooft in mij’ raakte hij iets wat geen enkele Nederlandse artiest voor hem had durven aanraken: de onverbloemde, ongepolijste emotie van de gewone man. Hazes zong het voor zijn moeder, voor zijn vrouw, voor iedereen die ooit door iemand overeind werd gehouden terwijl de wereld instortte. Het nummer werd een volkslied, niet het soort dat je op school leert, maar het soort dat spontaan uit duizenden kelen komt op een verloren zondagavond in een bruin café. Hazes gaf de arbeidersklasse een stem in de popmuziek en maakte kwetsbaarheid tot kracht. De tranen die hij live plengde waren geen act , het was gewoon André, en heel Nederland huilde mee.
Het is een nacht – Guus Meeuwis (1995)
Soms schrijft iemand een liedje dat zo precies het juiste moment vangt, dat het onmiddellijk eigendom wordt van een hele generatie. Guus Meeuwis deed dat met ‘Het is een nacht’. Oorspronkelijk een bescheiden nummer van zijn band Vagant, groeide het uit tot hét lied van de Nederlandse zomer, van elke eerste kus op een festivalweide, van elk moment waarop twee mensen besluiten dat vanavond alles anders wordt. De kracht van het nummer zit in zijn eenvoud: geen grote woorden, geen drama, gewoon de perfecte beschrijving van die ene nacht die je nooit vergeet. Dertig jaar later klinkt het nog op elk terras en bij elke bruiloft. Meeuwis schreef geen hit, hij schreef een collectieve herinnering.
Avond – Boudewijn de Groot (1997)
Boudewijn de Groot was al een levende legende toen hij ‘Avond’ uitbracht , de man van ‘Welterusten Meneer de President’ en ‘Het Land van Maas en Waal’. Maar met dit lied deed hij iets onverwachts. Geen protest, geen maatschappijkritiek, maar een intiem, teder liefdesgedicht. Een man die ’s avonds naast zijn geliefde zit en beseft dat dit genoeg is. Dat dit alles is. De tekst van Lennaert Nijgh is adembenemend in zijn eenvoud, en De Groots stem, ouder nu, zachter, met de barsten van een heel leven, draagt het met een waardigheid die je stil maakt. ‘Avond’ bewees dat de mooiste liefdesliedjes niet over het begin gaan, maar over het blijven. Over de liefde die niet schreeuwt maar fluistert.
Mag ik dan bij jou – Claudia de Breij (2009)
Toen Claudia de Breij ‘Mag ik dan bij jou’ schreef, was het bedoeld als een klein, persoonlijk lied. Het werd een fenomeen. Een nummer dat op begrafenissen en bruiloften klinkt, bij afscheid en bij thuiskomst, dat mensen troost die het hardst nodig hebben. De Breij gaf Nederland een liefdeslied zonder gender, zonder voorwaarden, zonder pretenties. In een tijd waarin de maatschappij worstelde met inclusiviteit, zong zij simpelweg de waarheid: liefde is liefde. Het nummer werd het meest gedraaide Nederlandse lied bij uitvaarten, en paradoxaal genoeg ook een van de mooiste verklaringen van leven.
Als het avond is – Suzan & Freek (2019)
De Nederlandse muziekwereld keek vreemd op toen een jong stel uit Deventer in één klap het land veroverde. ‘Als het avond is’ is op het eerste gehoor bijna té simpel, een akoestische gitaar, twee stemmen, een tekst die klinkt alsof iemand het zomaar even opschreef op een bierviltje. Maar juist die ogenschijnlijke eenvoud raakt iets fundamenteels. Het nummer werd de meest gestreamde Nederlandse song ooit en bewees dat in een tijdperk van overproductie en algoritmes, twee mensen met een gitaar en een eerlijk verhaal nog steeds alles kunnen winnen. Suzan & Freek zijn het levende bewijs dat het Nederlandse liefdeslied springlevend is.
Op deze Valentijnsdag heb je geen rozen of chocolade nodig. Je hoeft alleen maar te luisteren. Van Shaffy tot Suzan & Freek, van Hazes tot De Breij, deze artiesten herinneren ons aan een essentiële waarheid: de grootste liefdesverhalen worden niet geleefd, ze worden gezongen. En soms verandert een liedje van drie minuten je wereld duurzamer dan een heel leven vol gefluisterde beloften.