Femi Kuti & the Positive Force speelden maandagavond in de Kleine Zaal van de Muziekgieterij in Maastricht, voor een zaal die niet eens uitverkocht was. Laat dat even bezinken. Een artiest die al veertig jaar het geweten van de Nigeriaanse muziek belichaamt, de oudste zoon van Fela Kuti, een man die de New Africa Shrine in Lagos vult alsof het de normaalste zaak van de wereld is, stond in Maastricht voor een paar honderd man in een zaal met een capaciteit van 420. En er waren nog lege plekken. Het goede nieuws: wie er wel was, kreeg precies waar Femi Kuti al decennia garant voor staat. Kwaliteit.
De verklaring waarom hij in de klien zaal stond geprogrammeerd, gaf Femi zelf, ergens halverwege de avond, met de openhartigheid die hem kenmerkt. Hij heeft geen tourpromotor meer. Niet omdat hij er geen wil, maar omdat ze volgens hem allemaal afhaken zodra ze zien dat de artiesten uit Lagos komen. “Ze zijn bang dat Afrikaanse artiesten hun visa overstayen of helemaal niet meer teruggaan”, zo vertelde hij het publiek. Het is een frustratie die niet uit de lucht komt vallen. De Congolese zanger Papa Wemba werd in 2004 in Frankrijk en in 2012 in België veroordeeld voor het binnensmokkelen van landgenoten onder het mom van begeleidingsmuzikanten. Dat soort zaken heeft het hele circuit voor Afrikaanse artiesten in Europa vergiftigd. Femi had de promotie voor deze tour dus zelf gedaan, en het resultaat stond vanavond letterlijk om hem heen: te weinig publiek in een te kleine zaal. Maar daar liet hij zich geen seconde door uit het veld slaan.
Femi nam de rol aan van purser van Femi Kuti Afrobeat Positive Force Airlines en loodste zijn passagiers met vaste hand door de vlucht. Het is een beproefd concept dat trouwe bezoekers van zijn shows herkennen, en het werkte nog altijd. De avond opende met ‘Truth Don Die’, het onverwoestbare nummer van zijn doorbraakalbum ‘Shoki Shoki’ uit 1998, en vanaf dat moment zat de groove erin. Die liet de hele avond niet meer los. Femi schakelde grotendeels over naar materiaal van het recente ‘Journey Through Life’, zijn eerste volledig zelf geproduceerde album, uitgebracht in april 2025 op Partisan Records. Nummers als ‘Corruption na Stealing’ en ‘Pà Pá Pà’ passeerden de revue, net als ‘Stop the Hate’ en ‘Look Around’, maar het zwaartepunt lag duidelijk op het nieuwe werk. Naar de klassiekers uit de jaren tachtig of het repertoire van vader Fela werd niet omgekeken. De naam Fela viel de hele avond geen enkele keer.
Dat is veelzeggend voor waar Femi Kuti zich nu bevindt. De 63-jarige nestor van de nog altijd actieve Kuti-dynastie gaf eerlijk toe dat hij moe begint te worden van het activisme. Meer dan veertig jaar politiek stelling nemen in muziek, zijn vader deed het voor hem, en er verandert niets. Die vermoeidheid was voelbaar, tot het moment dat hij ‘Work on Myself’ inzette, het slotnummer van ‘Journey Through Life’. Het was het warmste en meest overtuigende moment van de avond: de activist die na een leven van schreeuwen tegen de macht besluit dat de verandering misschien bij hemzelf moet beginnen. De zaal ging erin mee, en terecht.
De Positive Force bestond uit jonge muzikanten die de machinerie draaiend hielden zoals het hoort. Strak, gedisciplineerd, met een groove die de hele avond bleef swingen als een trein. Femi zelf was de onvermoeibare dirigent, danser, zanger en saxofonist in een. Zijn saxspel was zoals altijd scherp en dwingend, het soort geluid dat je in je botten voelt. De Hammond bleef de hele avond opvallend op de achtergrond, spaarzaam bespeeld. Drie danseressen verhoogden de temperatuur op het podium met de regelmaat van de klok, tot het onvermijdelijke moment waarop een Nederlandse mevrouw in batikjurk het podium beklom om haar sabardanspasjes te demonstreren, drie cursussen vers. Verkeerde dans, verkeerd moment, maar Femi kon er hartelijk om lachen, het publiek ook. Het vraag-en-antwoordspel tussen band en publiek, de ruggengraat van elke Afrobeat-avond, kwam aan het einde van het concert steeds beter op gang. De Kleine Zaal van de Muziekgieterij is niet de Shrine in Lagos, maar wie de ogen dichtdeed kon er even van proeven.
Dit was een avond van kwaliteit onder onwaardige omstandigheden. Femi Kuti is een artiest die zijn impact ziet afkalven en alles nu zelf moet doen, van productie tot promotie. Een man die in Lagos duizenden op de been brengt, en in Maastricht de Kleine Zaal niet vol kreeg. Maar Femi Kuti stond daar gewoon, zette zijn beste been voor en leverde een concert af zoals je dat van een Kuti mag verwachten: strak, swingend, met overtuiging. Geen halve inzet, geen zichtbare teleurstelling, geen concessies aan het bescheiden decor. Dat verdient respect. Het verdient ook beter. Beter publiek, betere zalen, een promotor die niet bij het eerste het beste Nigeriaanse paspoort de benen neemt. Femi Kuti is 63, speelt al meer dan veertig jaar, en is nog altijd een van de meest integere stemmen die het Afrobeat-genre rijk is. Dat Maastricht dat maandagavond niet beter had begrepen, zegt meer over Maastricht dan over Femi Kuti.