Er zijn artiesten die vertellen wat ze meegemaakt hebben, en er zijn artiesten die je er middenin zetten. Sideshow behoort tot de tweede categorie. De in Tigray geboren, in de DMV-regio opgegroeide en inmiddels in Los Angeles neergestreken rapper presenteert met ‘Tigray Funk’ zijn meest ambitieuze werk tot nu toe: een dubbel-LP van 32 nummers die net iets meer dan een uur duurt en aanvoelt als het leven zelf, grillig, zwaar en van tijd tot tijd ronduit verbluffend. ‘Tigray Funk’ is twee jaar in de maak geweest, en dat is te horen. Niet omdat het album af en toe stroperig aanvoelt, maar omdat het die rijpingstijd echt nodig had. Sideshow worstelt hier openlijk met de naweeën van de Tigray-oorlog in Ethiopië, zijn identiteit als Zwarte man in Amerika en de dagelijkse paradox van overleven in een systeem dat je structureel de das omdoet. Dat is veel. Maar hij slaagt er op indrukwekkende wijze in al die spanning samen te houden.
Productioneel is ‘Tigray Funk’ een van de interessantste hiphopplaten van dit jaar. De bijdragen van onder anderen Tony Seltzer, Anysia Kym, Laron en Popstar Benny resulteren in een klankwereld die lethargisch en waakzaam tegelijk is. Bassloops die nauwelijks de tijd krijgen uit te sterven, pianomotieven die meer schuren dan strelen, en percussie die klinkt alsof ze ergens diep in een kelder is opgenomen. Fans van Earl Sweatshirt of de somberder uithoeken van het MF DOOM-universum zullen zich hier direct thuis voelen. Bijzonder is de manier waarop het album is geconstrueerd als vier LP-kanten, elk met een eigen interne logica. Door het album heen wordt, via interludes en geluidsmontagestukjes, een soort gedicht opgebouwd dat thematisch met de songs communiceert. Dat doet denken aan de aanpak van Kendrick Lamars ‘To Pimp a Butterfly’, al is Sideshow’s uitwerking minder expliciet en meer intuïtief. Dat werkt in zijn voordeel: de betekenislagen sijpelen langzaam door in plaats van dat ze over je heen worden gestort.
Het openingsnummer ‘Signs+Symbols’, met de sombere zang van SEXWORKS, zet de toon onmiddellijk goed: dit is geen vrolijk album, maar het trekt je er wel direct in. ‘Kill From the Heart’ is puur straatpoëzie, compact en meedogenloos. Op ‘Lifes as Violent as You Make It’, het eerste singles, rijdt Sideshow op een dartel pianomotief terwijl hij herinneringen aan zijn beginjaren uit zijn geheugen graaft, “You need advice or you need a weapon?”, vraagt hij droogjes, en het klinkt als een echte vraag. Het absolute hoogtepunt is ‘Alena(ኣለና)Paradise Lost’, waarop Sideshow voor het eerst zijn moedertaal Tigrinya gebruikt. De productie is elders op het album al sterk, maar hier slaat ze als een vuist toe. Het is het nummer waarop al zijn werelden samenkomen: Ethiopië, Amerika, de persoonlijke geschiedenis die hij doorgaans zorgvuldig achter zijn bars verbergt. Op ‘Solid Snake’, geproduceerd door Earl Sweatshirt onder zijn alias randomblackdude, is hij op zijn meest laconiek, “I don’t do press,” mompelt hij, terwijl hij moeiteloos op een van de dreigendste beats van het album zweeft. Dat hij dit als recensent dan toch maar opschrijft, voelt als een kleine morele overwinning.
- De vierde LP-kant sputterend een beetje. Na drie zijden van consistente spanning verliezen de slottracks iets van hun urgentie. De nummers zijn niet zwak, maar ze verdwijnen wat weg in de lengte van het project. Op een album van 32 tracks is dat bijna onvermijdelijk, en Sideshow lijkt het zelf te weten ook, de laatste nummers zijn opvallend ingetogen, alsof hij bewust de spanning laat wegebben. Of dat keuze of vermoeidheid is, laat hij, zoals gebruikelijk, in het midden. ‘Tigray Funk’ is het soort album dat je niet onmiddellijk begrijpt maar ook niet meer loslaat. Sideshow is misschien wel de meest eigenzinnige rapper in de omgeving van het 10k-label, en dat is al een behoorlijk gezelschap. Hij praat zelden met journalisten en vertelt toch meer dan de meesten. Dat is de paradox die zijn muziek zo boeiend maakt. Wie wil weten hoe hiphop klinkt als het ergens echt om gaat, begint gewoon bij ‘Lifes as Violent as You Make It’ en laat de rest op zich inwerken. (8/10) (10k)